Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

 

Zoek in de Encyclopedie

Dieren en planten

Water en land

Deltagebied (algemeen)   Deltawerken en natuur   

Mens en Milieu

Noord-Beveland, foto fitis, sytske dijksen

Omwentelingen in de natuur door de Deltawerken

De Deltawerken hebben als onbedoeld neveneffect grote veranderingen veroorzaakt in de natuur op de buitendijkse gronden van Goeree-Overflakkee en de zeegaten het Haringvliet en de Grevelingen. Met het wegvallen van de getijdenbeweging verdween de kracht die eeuwenlang heeft gezorgd voor de vorming van nieuw land. Bij de omslag van vloed naar eb liet de zee op de buitendijkse slikken en gorzen een laagje slib achter. Na verloop van tijd kwamen de gronden zo hoog te liggen dat ze konden worden bedijkt. Daarna begon het aanslibben tegen de nieuwe dijk, enzovoort.

  • Droogvallen en dichtgroeien
    Tholen, begraasde kwelder, foto fitis, sytske dijksen

    Na het afdammen van de zeegaten vielen de slikken en gorzen permanent droog. Waar de mens zich er verder niet meer mee bemoeit, groeien ze langzaam dicht met struweel van vlier, wilg en duindoorn. Een groot deel van de buitendijkse gronden wordt echter begraasd. De Grevelingen veranderde in een zout tot brak meer met een stabiele waterstand (twintig centimeter beneden NAP). In de Brouwersdam zit een doorlaatsluis waarmee zeewater wordt ingelaten.

  • Verheldering
    Grevelingen, foto fitis, sytske dijksen

    Het Grevelingen-water is veel helderder dan voorheen, doordat slib snel naar de bodem kan zakken nu de turbulentie van eb en vloed is verdwenen. Voor visetende vogels is dit een aantrekkelijk foerageergebied geworden (fuut, brilduiker, aalscholver). Dankzij het heldere water bereikt het zonlicht nu de bodem die langzaam bedekt is geraakt met een dicht tapijt van zeegras. Wintergasten zoals ganzen en zwanen zijn verzot op dit zeegras. Ze zoeken in grote aantallen de Grevelingen op. Op de grasgorzen broeden steltlopers die niet meer bang hoeven te zijn door hoog water verrast te worden.

  • Verzoeting en verruiging
    Haringvliet bij Tiengemeten, foto fitis, sytske dijksen

    Het Haringvliet is een volledig zoet meer geworden. De smalle buitendijkse gronden raakten begroeid met riet en bieden een goede nestmogelijkheid aan de fuut en bruine kiekendief. Veel soorten flora en fauna hebben baat gehad bij de afsluiting van de zeegaten, maar andere hebben eronder te lijden gehad. Zo waren de zeegaten een kraam- en kinderkamer voor jonge zeevissen (tong, kabeljauw, schol) die in de veilige inhammen bleven tot ze sterk genoeg waren om naar volle zee te vertrekken. Die functie ging uiteraard verloren. Verder is ook de zoutminnende vegetatie op de gorzen verdwenen en het riet is behoorlijk verruigd, wat het onaantrekkelijker maakt voor rietvogels. Ook de vogels die leven van kleine diertjes die bij eb op de onbegroeide slikken achterbleven, hebben het moeilijker gekregen (scholekster, bonte strandloper, kluut).