Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player
 

  • English
  • Deutsch
Zoek in de Encyclopedie

Dieren en planten

Eenden   Bergeend   Plevieren   Kluut   Wadfauna   Bodemfauna   Wadvogels   Belangrijk vogelgebied   

Water en land

Kustgebieden   Wadden en slikken   Als leefgebied    Kwelders en schorren   Als leefgebied    Den Helder en omstreken   Balgzand   Schorren   Slikken en zandplaten   

Mens en Milieu

Waterstromingen   Getijden   Natuurbeleid   Natuurbeschermingswet   
Balgzand, Foto Fitis, www.fotofitis.nl

Balgzand

Het Balgzand is een grote wadplaat in de kop van Noord-Holland, ten noordoosten van Den Helder. De wadplaat dankt zijn naam aan de Wierbalg, een geul die vlakbij de wadplaat stroomt. Het Balgzand ligt in één van de grootste natuurgebieden van Nederland: de Waddenzee. Het grootste deel van het Balgzand bestaat uit droogvallende wadplaten. Tijdens hoogwater stromen deze platen over en zijn ze onzichtbaar, maar tijdens laagwater is het er een drukte van belang. Tienduizenden vogels zoeken dan op het Balgzand naar voedsel in de bodem. Veel steltlopers en eenden scharrelen er hun kostje bij elkaar. Bergeenden gebruiken het gebied om er hun veren te ruien. Voor trekvogels is het Balgzand een waar voedselparadijs. Ze eten er hun buikje rond voordat ze doorvliegen naar hun eindbestemming.

  • Uitbreiding

    Het Balgzand is geen klein wadplaatje, maar heeft een oppervlakte van ongeveer 6600 hectare. Het ligt in een inham van de Waddenzee waar tijdens vloed zowel water van het oosten als van het westen naar toe stroomt. De zeewaterstromingen komen op het wad bij elkaar en botsen.

    Net als de Waddenzee is het Balgzand geen dag hetzelfde. Door de stroming van het zeewater wordt er slik van de bodem weggenomen en ergens anders weer neergelegd. Op sommige plaatsen is het slik zo hoog geworden dat er zelfs bij vloed geen zeewater meer overheen stroomt. Op deze plekken zijn plantjes gaan groeien en zijn zogenaamde kwelders of schorren ontstaan. Je vindt deze schorren tegen de Balgzanddijk, de dijk die het natuurgebied afschermt van het Noord-Hollandse vaste land.

    Het aangroeien van slib en het vormen van schorren gebeurt nog steeds. Met name in het zuidoostelijke gedeelte van het Balgzand.

  • Bijzondere schorren

    De schorren van het Balgzand zijn niet alleen mooi om te zien ze zijn ook nog eens heel belangrijk. Vooral voor duizenden vogels. Zij gebruiken de droog liggende stukjes grond bijvoorbeeld als broedterrein. Hier bouwen zij hun nest, leggen de eieren en brengen hun jongen groot. En dat is goed bekeken, zo met het wad als supermarkt om de hoek!

    Maar de schorren hebben meer functies. Zo worden ook zij gebruikt als voedselgebied en kunnen vogels er een veilig heenkomen zoeken. De schorren zijn namelijk een zogenaamd  hoogwatervluchtplaats. Wanneer 80% van het Balgzand tijdens vloed onder water staat, kunnen de vogels rustig op de schorren wachten totdat het wad bij laagwater weer tevoorschijn komt. 

    Wist je trouwens dat de schorren zoals bij Balgzand in Nederland zeldzaam zijn? Dat komt door de laaggroeiende zoutminnende plantjes die er voorkomen. Bovendien zijn de schorren voor trekvogels een onmisbare schakel in hun wereldwijde trekroute.

  • Bescherming

    De dijk waarlangs de schorren zich bevinden en van waaruit het Balgzand goed te zien is, is niet vrij toegankelijk voor het publiek. Dit om de rust van de vogels te kunnen verzekeren. Sinds 1988 is een groot gedeelte van het wad tijdens hoog- en laagwater niet vrij toegankelijk. Zij worden beschermd door de Natuurbeschermingswet en het Wetboek van Strafrecht. Overigens is in 2006 in de Balgzandpolder een vogelkijkscherm geopend van waarachter je de vogels in het gebied goed kunt bekijken. Zonder zelf gezien te worden!