Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

 

Zoek in de Encyclopedie

Dieren en planten

Water en land

Balgzand   Schorren   

Mens en Milieu

De schorren van het Balgzand

Langs de Balgzanddijk liggen de schorren. Deze blijven ook tijdens hoogwater droog en zijn dan door de soms vele duizenden vogels in gebruik als hoogwater-vluchtplaats en foerageergebied. In het voorjaar en de zomer worden deze schorren ook gebruikt als broedplaats. Voor dit gebied en omgeving heeft Vogelbescherming Nederland sinds 1956 met de Rijksdienst der Domeinen een privaatrechtelijke overeenkomst afgesloten. Deze overeenkomst is in 1980 herzien. Bij deze herziening zijn ook de in de gemeente Den Helder gelegen, gekadastreerde gebieden van het Balgzand opgenomen in de vergunning. De overeenkomst heeft het in stand houden en beschermen van dit voor de vogels zo belangrijke gebied tot doel. Met ingang van 1 juli 1994 is deze vergunning overgedragen aan het Landschap Noord-Holland.

  • Erosie

    De schorren van het Balgzand hebben ernstig te lijden onder erosie. Of dit veroorzaakt wordt door gaswinning in de Waddenzee of zeespiegelstijging is niet geheel duidelijk. Feit is wel dat de situatie in 2008 zo erg is dat beheerder Landschap Noord-Holland subsidie wil om het gebied te kunnen redden. Vinden ze dit niet, dan heeft dit grote gevolgen voor de wadvogels die de schorren als broedplaats of rustpunt tijdens hoog water gebruiken. Een eerste aanvraag voor subsidie van het Waddenfonds in 2008 werd echter niet gehonoreerd.

  • Van Ewijcksluisschor

    Dit schor bestaat uit restanten van de dijkaanleg in 1929 en het in 1984 aangelegde compensatieschor. Het biedt tijdens hoog water rustplaats aan, onder meer, bergeenden, wintertalingen, smienten, rotganzen, wulpen en scholeksters. In de winter worden er regelmatig een aantal velduilen waargenomen en in het voorjaar is het een belangrijke foerageerplaats voor de rotganzen. Het aantal foeragerende rotganzen is sinds de uitgevoerde werkzaamheden wel iets afgenomen. De oorzaak hiervan moet niet alleen gezocht worden in het kleiner worden van het oorspronkelijke schor, maar in het feit, dat de geschikte plaatsen om te foerageren voor de rotganzen langs de oude dijkvoet lagen. Doordat de nieuwe dijkvoet ongeveer 22 meter zeewaarts is verplaatst zijn deze plaatsen verdwenen. In de nazomer wordt het nieuw aangelegde deel van het schor gebruikt als slaapplaats voor duizenden sterns, onder andere visdiefjes en zwarte sterns. Op het nieuw aangelegde schor foerageren nu ook regelmatig smienten en rotganzen. De bij de aanleg van het schor ingezaaide grassen zijn inmiddels voor een groot deel verdreven door schorren-vegetatie. Aan de zuidoostzijde en op de kop van het schor vindt veel afzetting van slib plaats, het schor is sinds de aanleg al enkele tientallen meters langer geworden. Aan de wind- en stroomzijde van het schor vindt veel afslag plaats. De inham tussen het oude en het nieuwe schor is in de loop van de jaren geheel opgevuld met slik. In het broedseizoen bevindt zich op het oude gedeelte van het schor al vele jaren een grote kokmeeuwen-kolonie en op het nieuw aangelegde deel een visdiefjes- en klutenkolonie (resp. 5000, 800 en 250 broedparen). Sinds 1997 broeden hier ook noordse sterns.
    In 1979 is er met hulp van vrijwilligers van Vogelwerkgroepen uit de directe omgeving voor het schor een aantal rijshoutdammen aangelegd. Dit om te proberen de te verwachten afslag te compenseren. Hoewel dit project niet helemaal aan de verwachtingen voldoet begint er nu toch broedgelegenheid voor de visdiefjes te ontstaan.

  • Kooihoekschor

    Dit schor ligt tegen de Balgzanddijk, op het punt waar het Spuikanaal Oostoever zich afsplitst van het Balgzandkanaal. Het bestaat uit drie verschillende delen: het noordelijk gelegen deel, bestaande uit een groot aaneengesloten oppervlak van ongeveer tien hectare, het centrale deel dat in hoogte varieert tussen 0,70 en 1,70 meter boven N.A.P. en het op ongeveer 1,20 meter boven N.A.P. gelegen oostelijke deel.
    Als hoogwater-vluchtplaats is het schor van groot belang voor vele soorten eenden zoals slobeenden, pijlstaarten en smienten. In het voorjaar foerageren de rotganzen er massaal en bij hoog water pleisteren er tienduizenden kanoetstrandlopers en bonte strandlopers. Als broedplaats is het van belang voor kluten en visdiefjes. Het Kooihoekschor is het meest bedreigde schor, vooral door de ontwikkelingen van het nabij gelegen Industrieterrein Oostoever. Het gasbedrijf van de NAM maakt dat het bijna ongeschikt is geworden als slaapplaats. Ook de hoogwater-vluchtplaats-functie vermindert sterk. Mogelijk is er een sterke relatie tussen het gebruik als slaapplaats en hoogwater-vluchtplaats De minder kritische soorten, zoals de scholeksters en de zilvermeeuwen blijven het schor massaal gebruiken.
    Vanaf het nabijgelegen vliegveld De Kooy vinden er regelmatig verstoringen plaats door laag overvliegende vliegtuigen en helikopters. Alleen als de noodzaak hiervoor aanwezig is, zoals bij verstoring van andere gebieden en erge hoge waterstanden, wordt het Kooihoekschor nog massaal als hoogwater-vluchtplaats gebruikt.