|
WestergoWestergo is het Noord-westelijk deel van Friesland, dat in de Middeleeuwen een eiland was. Bekende plaatsen in Westergo zijn Harlingen, Franeker en het beroemde terpdorp Wynaldum. In het jaar 900 telde Friesland volgens voorzichtige schattingen zo'n 30.000 inwoners, waarvan het grootste deel in de kleistreken woonde. Met gemiddeld 20 inwoners per vierkante kilometer was Westergo in die tijd een behoorlijk dichtbevolkt gebied. Ook nu nog vind je er een groot aantal dorpen. |
- Middeleeuwen
- Uitzicht over het vroegere Westergo, Ecomare
Halverwege de Middeleeuwen, in de tiende eeuw, was Westergo een vruchtbaar en dichtbevolkt gebied dat over land vrijwel onbereikbaar was. Westergo stond vol terpen met dorpen erop. De inwoners bouwden in deze tijd grote dijkringen, waarschijnlijk omdat er steeds meer behoefte was aan bouwland en weiland om het groeiende aantal inwoners van voedsel te voorzien. Westergo was omstreeks de elfde eeuw helemaal beveiligd door een ringdijk. In de daarop volgende eeuwen werden de Middelzee en de Marne ingepolderd, waardoor Westergo aan de rest van Friesland vast kwam te zitten.
- Terpen op een rijtje
- Kwelderwal, Ecomare
Zoals te zien is op het kaartje zijn terpen in Westergo op een regelmatige manier gerangschikt. Dit is geen toeval. De terpen liggen op kwelderwallen, de hoger gelegen delen in een kwelderlandschap die bestaan uit grove zandige deeltjes. De kwelderwallen lagen aan de rand van de kwelder en ontstonden tussen 1000 voor Christus en het begin van de jaartelling uit oude kwelders die extra hoog waren opgeslibt tijdens hoge stormvloeden. Het land breidde zich op deze manier uit richting zee. De kwelderwallen laten zien hoe de kust van het Friese kwelderland zich steeds verlegd heeft.
Tussen de kwelderwallen lagen de dieper gelegen kweldervlakten waar de fijne en compactere kleideeltjes bezonken. Hier ontstond de zogeheten knipklei. In het diepste punt van de kweldervlakten stroomden de brede wadgeulen. Later zijn deze wadgeulen uitgegraven tot vaarten, zoals de Sexbierumervaart, de Ried, de Oude Meer en de Frankervaart.
