Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

 

Zoek in de Encyclopedie

Dieren en planten

Water en land

Groninger wadkust   Noord-Groningen algemeen   

Mens en Milieu

Nabij Uithuizen, Wim Bouwland, www.bouwland.org

Noord-Groningen algemeen

Overal in het noorden van Groningen kan men zien dat de zee het land gevormd heeft. De kleigronden zijn door de zee afgezet en de kronkelende kanalen zijn voormalige waddenprielen.

  • Grondsoorten
    Klei (Dollard), Wim Bouwland, www.bouwland.org

    Afhankelijk van de stroomsnelheid van het waddenwater werden er verschillende soorten klei afgezet in het Noord-Groninger waddengebied. In de buurt van de geulen kwam een zanderige soort klei te liggen. Men noemde dat zavel. Op plekken verder van de kust en de prielen werd een zwaardere kleisoort afgezet. Op de plekken die ver van de kust en de prielen lagen en waar het water bij vloed het rustigste was, werden de kleinste kleideeltjes afgezet.
    De zavelgronden leenden zich later het best voor de akker- en tuinbouw. De namen van de dorpen 't Zandt en Zandeweer zeggen in dit opzicht genoeg.
    In het algemeen leenden de andere, niet al te zware kleigronden zich ook wel voor de akkerbouw. De allerzwaarste kleigronden bleven altijd veeteeltgebied. In deze gebieden kan men ook vaak de resten vinden van de voormalige baksteenfabrieken, want de zware klei leent zich goed voor het fabriceren van baksteen.
    Weilanden en oude steenfabrieken vindt men bijvoorbeeld in de omgeving van Winsum of Appingedam.

  • Maren en kanalen
    Peertil bij Stedum, Wim Bouwland, www.bouwland.org
    Peertil bij Stedum, Wim Bouwland, www.bouwland.org

    Er is veel water in het noordelijk deel van Groningen. Geen meren en plassen, maar in de vorm van veelal bekoorlijke kronkelende kanalen. Op z'n Gronings heten die kanalen 'maren'. De kronkelingen geven aan dat ze vaak op een natuurlijke manier zijn ontstaan. Het zijn de resten van de diep ingesneden waddengeulen en -prielen en de kronkelende rivieren die vanuit Drenthe het Waddengebied binnenstroomden. Later werden ze onderling verbonden en werden sommige bochten rechtgetrokken.

    Veel is echter bewaard gebleven van de vroegere situatie. Voor watersporters en schaatsers is Noord-Groningen dan ook een prachtig gebied om tochten te maken. De 'Noorderrondrit' is minder bekend dan de Elfstedentocht, maar ook aan deze 'marenklassieker' nemen in koude winters duizenden mensen deel.