Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player
 

  • English
  • Deutsch
Zoek in de Encyclopedie

Mens en Milieu

Ecologie   Eilandbiologie   
SCHIER-12-duinen, Martin Schoemaker, BC Schiermonnikoog

Duinen op Schiermonnikoog

De duinen op Schiermonnikoog zijn onder te verdelen in meerdere deelgebieden: de duinen rond de Westerplas, de duinen ten noorden van dorp en polder, de oude duinen, de Kooiduinen, de Kobbeduinen, de stuifdijk en het Willemsduin. De duinvalleien, die op Schiermonnikoog 'gloppen' worden genoemd, verdienen speciale aandacht, net als het Groene strand en het Groenglop.

  • Kalk

    De duinen op Schiermonnikoog zijn eigenlijk hetzelfde als op de andere waddeneilanden. Er is echter één verschil. In de meeste duinen op Schiermonnikoog zit meer kalk in de grond dan op andere eilanden. Dit zorgt voor andere planten en struiken. Duindoorn en meidoorn houden van veel kalk en zijn dan ook veel te zien op Schiermonnikoog.

  • Flora en fauna

    Er zit zoveel kalk in de duinen omdat de aanvoer van kalk op Schiermonnikoog groot is. Op duinen met veel kalk komen meer en andere planten voor dan op duinen met weinig kalk. Op plaatsen met veel kalk groeit Pyrola, op het eiland meiklokje genoemd en in de rest van Nederland wintergroen. Maar er groeien ook het driekleurig viooltje, het hondsviooltje, het rozenkransje en de tormentil. Vooral in de duinvalleien komen op Schiermonnikoog veel bijzondere plantensoorten voor, zoals knopbies, moeraswespenorchis, groenknolorchis, slanke gentiaan, herminium, grote muggenorchis en bonte paardenstaart.

    De 20e eeuw zijn de duinen pas begroeid geraakt. Daarvoor waren ze vrij kaal. In het begin van de eeuw groeiden er veel en ook zeldzame planten, struiken en kleine bomen. In de tweede helft van de 20e eeuw verdwenen echter veel planten en kregen de struiken en bomen de overhand. Dit kwam door minder verstuiving, minder begrazing door vee, lagere grondwaterstand en zure regen.

    De blauwe kiekendief, een roofvogel, is meestal te zien boven de duinen. De blauwe kiekendief heeft zich in de zeventiger jaren van de vorige eeuw sterk uitgebreid. Begin jaren tachtig werden er 12 nesten geteld.

    Sinds 1986 is de populatie van de bruine kiekendief op Schiermonnikoog spectaculair toegenomen. Oorzaak was waarschijnlijk predatie van bruine kiekendief nesten in het Lauwersmeergebied door vossen.

    Sinds 1989 is de bruine kiekendief de meest voorkomende kiekendief op Schiermonnikoog.

  • Waar, wanneer en wat

    De meeste duinen op Schiermonnikoog komen voor ten noorden van het dorp en de polder (de Noorderduinen). Deze zijn ontstaan tussen 1400 en 1850. Maar na 1850 zijn er ook in het oosten veel duinen ontstaan, zoals de duinen ten zuiden van strandpaviljoen De Marlijn , de Kobbeduinen en het Willemsduin.

    Tussen oude en nieuwe duinen is een verschil. In de nieuwere duinen zit meer kalk dan in de oude. In het noordwesten zijn de hoogste en breedste duinen. Naar het oosten worden ze steeds lager en smaller. De stuifdijk langs het strand is door de mens aangelegd. Op Schiermonnikoog zijn ook enkele langgerekte duinvalleien, de zogenaamde gloppen of glappen.