Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player
 

  • English
  • Deutsch
Zoek in de Encyclopedie

Dieren en planten

Futen   Dodaars   Reigers   Roerdomp   Eenden   Kuifeend   Kiekendieven   Bruine kiekendief   Planten   Grassenfamilie   Riet   Kwelderflora   Zoetwaterflora   

Water en land

Schiermonnikoog   Natuur    Kwelders   Duinen   Bossen   Westerplas   Strand   
11-westerplas, Martin Schoemaker, BC Schiermonnikoog

Westerplas

De Westerplas was vroeger een kwelder met zout water. In 1963 werd de kwelder met dijken en stuifduinen afgesloten. Toen werd het een ondiepe plas met zoet water. Hierdoor begon er riet te groeien. En dit trok vogels aan die nog nauwelijks op het eiland waren, zoals meerkoeten, kuifeenden, dodaarzen en roerdompen.

  • Waterwinning

    Het drinkwater van Schiermonnikoog komt geheel uit de eigen bodem. Er is geen leiding naar de vastewal. Tot de jaren negentig van de vorige eeuw werd al het drinkwater gewonnen in de Hertenbosvallei, die daardoor dreigde uit te drogen. In het kader van het Integraal Waterbeheer is toen een deel van de winning verplaatst naar de Westerplas. Door middel van een pomp in de oude groene dijk wordt water uit de polder naar de Westerplas gepompt. Op deze manier wordt voorkomen dat veel regenwater ongebruikt wordt afgevoerd naar de Waddenzee, wat vroeger wel gebeurde.

  • Ontstaan

    Op de plaats van de Westerplas lag tot 1963 de Westerkwelder of Johannespolder. Deze was ontstaan na de aanleg van de eerste dijk rond de polder in 1860. In de loop van de tijd werden er rond deze kwelder vele stuifdijken of -duinen aangelegd door Rijkswaterstaat. De kwelder werd gebruikt als weide voor het vee.

    In 1962 liep door een dijkdoorbraak tijdens storm de polder onder water. In 1963 werd daarom de dijk rond de polder op deltahoogte gebracht. Bij de Westerkwelder trok men de dijk een klein stukje door naar de Westerduinen. Hierdoor werd de slenk die van Westerkwelder naar het wad liep afgesloten. Het gedeelte van de oude dijk dat langs de oostkant van de Westerkwelder liep is daar nu nog steeds te zien.

    In 1964 werden de Westerduinen ook nog eens versterkt door de aanleg van de Stroodijk, een extra ring rond de oude duinen. Hierdoor lag de Westerplas nog verder van de zee. Voor een deel werden de dijk en de kunstduinen bekleed met Maasklei. Door de afsluiting werd het gebied natter.

  • Flora en fauna

    In de loop van de tijd ontstond er een ondiepe plas. Het water in de plas werd steeds zoeter. Daardoor kwamen er meer water- en moerasplanten, zoals krans/kam-fonteinkruid, stippelzegge, addertong en waterranonkel. Er kwam ook langzaam maar zeker riet. Het riet trok vogels aan die daarvoor niet of nauwelijks op het eiland kwamen, zoals bruine kiekendief, snor, waterral, roerdomp, geoorde fuut, meerkoeten, kuifeenden en dodaars. Het riet wordt regelmatig gemaaid. Door de Maasklei kwamen er ook enkele nieuwe planten, zoals de knikkende distel en het breedbladige ereprijs. Op de graslanden rond de Westerplas wordt al jaren gegraasd door enkele paarden. Door dit grazen zijn er veel soorten planten gebleven.

  • Het Aanwas

    Aan de andere kant van de dijk groeit een kleine, nieuwe kwelder tussen de jachthaven en het Rif. Dit gedeelte wordt het Aanwas genoemd. Op een kleine oppervlakte is hier van alles te zien. Kleine prielen en slenken, riet en zeer jonge duinen. Het riet groeit hier omdat er zoet water uit de Westerplas onder de duinen door omhoog kwelt. Het wordt omgeven door zout water, maar het zoete water drukt het zoute water plaatselijk weg.