Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player
 

  • English
  • Deutsch
Zoek in de Encyclopedie

Dieren en planten

Water en land

Nederlands waddengebied   Wieringen   Archeologie   Natuur en cultuur   

Mens en Milieu

Wieringen

aantal inwoners:

8600

hoofddorp:

Hyppolytushoef

oppervlakte:

170 vierkante kilometer

oppervlakte water:

147 vierkante kilometer

oppervlakte land:

23 vierkante kilometer

belangrijke bronnen van inkomsten:

toerisme, landbouw

bijzondere dieren:

rotgans

bijzondere planten:

zeegras (vroeger), zeekool

bijzondere landschapskenmerken:

stuwwal uit de ijstijd, enige natuurlijke zeewering die geen duin is in Nederland.
Polder Waard-Nieuwland, Balgzand

Haven van de Haukes, Historische vereniging Wieringen

Wieringen: het geheime eiland

Wieringen was vroeger een eiland. Het lag op de grens van de Waddenzee en de Zuiderzee, wat nu het IJsselmeer is. De Afsluitdijk loopt van Wieringen naar Friesland. Wieringen bestaat voor het grootste deel uit een stuwwal die hier in de voorlaatste ijstijd door de gletsjers is gevormd. Op het eiland hebben Vikingen gewoond, er is een vikingschat gevonden. Wieringen dankt zijn naam aan het zeegras of wier, dat hier vroeger gewonnen werd. De rotgans is de vogel die bij Wieringen hoort. Het voormalige eiland is bijzonder om zijn geologie, archeologie, natuur en cultuur.

  • Het wapen van Wieringen
    Het wapen van Wieringen, Bert de Vries, eARTh works!, Wieringen

    Het wapen van Wieringen heeft twee leeuwen die de letter W vasthouden. Onderaan zijn twee  rotganzen te zien. Het oude eiland heeft zijn bestaan te danken aan de stuwwal van taaie keileem, die nooit is weggespoeld door de zee. Op de stuwwal konden mensen veilig wonen.
    Het hoogste punt van Wieringen ligt ten noordwesten van Westerland op 12,80 meter boven NAP. het laagste punt is de Polder Waard Nieuwland, 1,5 meter onder NAP.

  • Het jonge eiland

    Het eiland Wieringen ontstond pas in de Late Middeleeuwen. Daarvoor zat het vast aan Noord-holland, net als nu. Er bestaat op Wieringen een legende over de verdronken stad Grebbe, die op het Balgzand  of op het wad ter hoogte van Vatrop zou hebben gelegen. Waarschijnlijk was het niet een echte stad, maar het gebied is daar wel bewoond geweest. Nog steeds wordt er Middeleeuws aardewerk op het wad gevonden. In de Kroniek van Schagen uit de 18e eeuw schrijft Dirk Burger van Schoorl over een oudere Kroniek van De Zijpe van Valcoogh, waarin dit vers staat:
    "Veel steden en dorpen bij Wieringen laghen
    Die al metten water moesten versmooren
    In den jare drie honderd XXXIIJ met claghen
    Doen onderliep Gonsende en ander steden verlooren"
    Bedoeld is het jaar 1333.

  • Verbindingen
    Sluiting van de Vlieter, 28 mei 1932, Historische Vereniging Wieringen

    Wieringen is sinds 1924, door de bouw van de Amsteldiepdijk tussen Ewijcksluis en Westerland, geen eiland meer. In juli 1929 werd ook de dijk tussen Medemblik en Den Oever gedicht. In 1930 was de Wieringermeerpolder klaar. Tenslotte werd op 28 mei 1932 de Afsluitdijk tussen Den Oever en Friesland gedicht. Ondanks het feit dat Wieringen op allerlei manieren vastzit aan Noord-Holland en Friesland heeft het oude eiland zijn bijzondere status behouden. Wieringen is het minst bekende en best bereikbare waddeneiland.

  • Wieringen opnieuw een eiland?

    In 1999 kwamen de VVV, de gemeente, de provincie en het waterschap met een plan om van Wieringen weer een soort eiland te maken. Aan de zuidkant zou een meer komen in de Wieringermeerpolder. Zo zou het oude eiland weer aan vier kanten door water omringd zijn. Men hoopte dat het Wieringerrandmeer toeristen zou aantrekken. Er waren felle voor-en tegenstanders. In 2004 stemde de gemeenteraad tegen, maar in 2005 weer voor. Gedeputeerde Staten van Noord-Holland keurden het plan in 2007 goed, maar na veel politieke strubbelingen is het plan in 2010 afgeblazen.

  • Buurtschappen en dorpen
    Hoogtekaart van Wieringen, Bert de Vries, eARTh works!, Wieringen

    Westerklief en Oosterklief zijn de namen van twee buurtschappen aan de westelijke en oostelijke rand van de stuwwal. De zee heeft daar voor steile kusten gezorgd. Door landbewerking zijn de klifkusten op Wieringen verdwenen. Bij Westerklief is in 1995 de vikingschat gevonden.
    Van west naar oost zijn de belangrijkste dorpen Westerland, Hippolytushoef, Stroe, Oosterland en Den Oever. Van west naar oost liggen ook de kleinere buurtschappen Dam, De Haukes, De(n) Hoelm, Hollebalg, Noorderbuurt, Westerklief, Oosterklief, Belt, Normer, Zandburen, Elft, Noordburen, Noord-Stroe, Smerp, Vatrop, De Gest en De Heid. Wieringen had in 2007 8700 inwoners.