Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player
 

  • English
  • Deutsch
Zoek in de Encyclopedie

Dieren en planten

Water en land

Mens en Milieu

Aardgaswinning   Waddenzee   Geschiedenis   westelijke Waddenzee   Bodemdaling   
Bodemdaling door aardgaswinning (Ameland-oost, 1999), Ecomare, Gerbrand Gaaff, op basis van CWSS-cdr
Uit: Monitoring Bodemdaling Waddenzee (rapportage op www.waddenzee.nl)

Bodemdaling als gevolg van gaswinning

De bodem van de Waddenzee daalt onder andere als gevolg van de winning van aardgas. De wadbodem ten oosten van Ameland is bijvoorbeeld tussen 1986 en begin 2000 zo'n 22 centimeter gedaald. Deze daling is het gevolg van de winning van aardgas op Ameland, die in 1986 begon. Ook rond de gasput bij Zuidwal, tussen Harlingen en Vlieland, daalt de bodem meetbaar.

  • Netto en bruto daling

    De daling van de bodem als gevolg van gaswinning wordt grotendeels opgeheven omdat de ontstane kuil met zand wordt opgevuld. In 2007 was bij Ameland de bruto daling negentien centimeter, waarvan uiteindelijk netto drie centimeter overbleef. Dit leidde tot het verlies van 53 hectare aan droogvallende wadplaten. In 2025 zal nog eens 23 hectare zijn verdwenen. Dat ligt in de orde van 0,01% van de totale oppervlakte aan wadplaten in de Waddenzee.
    Voor het opvullen van de kuil bij Ameland zijn wel extra zandsuppleties voor de kust van Ameland en Schiermonnikoog nodig, per jaar zo'n 270.000 kubieke meter. Als de gaswinning bij de locaties Vierhuizen en Lauwersoog op gang is gekomen zal in hetzelfde gebied nog eens 500.000 kubieke meter zand extra op de kust moeten worden gebracht omdat de kuil voor het Lauwersmeergebied extra zand zal onttrekken aan de kust rond het Borndiep.
    De winning van aardgas in Groningen en Noord-Friesland heeft een veel sterkere daling van de bodem tot gevolg. De waterhuishouding in het terpen- en wierdenlandschap, en ook in het Reitdiep-dal ondervindt daar aanzienlijke gevolgen van.

  • Integrale Bodemdalingstudie Waddenzee

    In maart 1999 verscheen de Integrale Bodemdalingstudie Waddenzee (IBW), een meerdelig onderzoeksrapport naar de mogelijke gevolgen van de gaswinning in het waddengebied op de geomorfologie, de bodemdieren, de kwelders en de wadvogels. De studie werd verricht in opdracht van de NAM.
    Uitgebreide modelberekeningen in het IBW voorspelden een maximale bodemdaling van 28 centimeter in de periode tot 2050 als gevolg van de aardgaswinning. Deze bruto daling werd naar men toen aannam weer deels tenietgedaan door de aanvoer van slib en zand vanuit de Noordzee, geschat op zo'n 20 centimeter in dezelfde periode, zodat de netto bodemdaling 6 tot 8 centimeter zou bedragen. Het aantal wadvogels zou daardoor tijdelijk enigszins afnemen. In de bodemfauna zouden enige, eveneens tijdelijke, verschuivingen optreden ten gunste van diersoorten die zijn aangepast aan minder vaak droogvallende wadplaten. Voor de kwelders zouden de gevolgen volgens het IBW niet meetbaar zijn, behalve langs de Groninger kust. Daar kon het areaalverlies worden tegengegaan met extra maatregelen om de aanslibbing te bespoedigen.
    De IBW werd vanuit de milieubeweging sterk bekritiseerd. De uitkomsten zouden gekleurd zijn door de opdrachtgever. Verder wees men op de onzekerheden die besloten zaten in de voorspellingen. De wisselende prognoses rond de bodemdaling op Ameland lieten duidelijk zien dat de geologische modellen nog lang niet altijd waarheidsgetrouw werken.

  • Bodemdaling in het noorden van Friesland en Groningen

    Als gevolg van de winning van aardgas in het Slochteren-veld en omliggende aardgasreserves is de bodem in Groningen en Noord-Friesland aanzienlijk gedaald. Dit heeft verstrekkende gevolgen, vooral voor de waterhuishouding: zonder aanvullende bemaling treedt op grote schaal vernatting van het landschap op.