Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player
 

  • English
  • Deutsch
Zoek in de Encyclopedie

Dieren en planten

Water en land

Mens en Milieu

Bodemvervuiling door munitie   Explosieven WOII   

Dumpingen van explosieven uit de Tweede Wereldoorlog

In het voorjaar van 2004 werden de Noordzee-vissers opgeschrikt door de dood van drie vissers door het ontploffen van een bom aan boord. Tientallen jaren lang maakten de vissers zich niet ongerust. De bommen en granaten die in de netten verstrikt raakten, zetten ze vaak weer overboord, zonder ze bij de kustwacht te melden. Sinds de drie doden is de situatie totaal veranderd. Bommen worden nu aan defensie gemeld, die ze vervolgens tot ontploffing brengt. In totaal is aan het eind van de Tweede Wereldoorlog in Nederland ruim 50.000 ton munitie in zee gedumpt.

  • Explosieven in visnetten

    Na het ongeluk in april 2004 is het besef ontstaan dat het niet melden van bommen bij de kustwacht levensgevaarlijk is, omdat het mensenlevens kan kosten. Het resultaat was dat in de eerste week na het ongeluk al 23 bommen werden gerapporteerd bij de Marine, die toen drie mijnenjagers heeft ingezet om de bommen veilig tot ontploffing te brengen. In 2006 werden 200 explosieven onschadelijk gemaakt, terwijl er in de jaren voor het ongeluk jaarlijks slechts 50 bommen werden gemeld. Rijkswaterstaat heeft er na het ongeluk in 2004 voor gezorgd dat vissersschepen sonarboeien aan boord hebben. Als er nu een bom in het visnet zit, dan kan de visser er een sonarboei aan binden en hem weer overboord zetten. Mijnenjagers van de Marine kunnen de bommen dan vervolgens snel opsporen met hun sonarapperatuur. Vissersboten kunnen al jaren vergoedingen krijgen voor de bommen. Per vissersboot gaat het om maximaal 2269 euro per jaar.

  • Locatie van de bommen in de Noordzee

    De bommen liggen op de aanvliegroutes van geallieerde vliegtuigen uit de Tweede Wereldoorlog. Piloten wierpen hier overtollige bommen af om brandstof te sparen op de terugweg. In het gebied ten noorden van de Nederlandse kust en in de Duitse bocht liggen ook veel bommen. Tenslotte werd overbodige munitie in twee stortplaatsen 60 kilometer ten westen van IJmuiden en Scheveningen gedumpt.

  • Explosieven op het strand

    In het voorjaar van 2000 werden in Egmond aan Zee 19 mijnen uit de Tweede Wereldoorlog gevonden. In zee, vlak bij het naaktstrand, ligt bovendien een miniduikboot van het type "Seehund". Volgens de commandant van de duikboot en de stichting Historisch Egmond hangen er nog altijd onontplofte torpedo's onder de onderzeeër.
    Eind juli van hetzelfde jaar werd op het drukke strand tussen Zandvoort en Bloemendaal een handgranaat uit de Tweede Wereldoorlog gevonden. In de week daarna werden nog meer onontplofte explosieven aangetroffen, waaronder een anti-tankmijn. De explosieven zijn afkomstig uit een door de geallieerden aangelegde springput en kwamen waarschijnlijk door verplaatsing als gevolg van de natuurlijke dynamiek aan de oppervlakte. Zo'n put is een diep gat waarin aan het eind van de oorlog onbruikbare munitie en explosieven tot ontploffing gebracht werden. Een deel van de explosieven ontploft hierbij niet, maar raakte verspreid over een groot gebied rond de springput. Een strook strand van bijna een kilometer lang is voor de hele zomer ontruimd en voorzien van een damwand, tot het strand helemaal afgezocht was.
    Na afloop van de Tweede Wereldoorlog werd tien- tot twintigduizend ton explosieven in zulke springputten tot ontploffing gebracht. De exacte locaties van de putten zijn vaak onbekend.

  • Explosieven in de Mokbaai, Texel

    In de Mokbaai (Texel) werden bij baggerwerkzaamheden in 2003 granaten van Duitse makelij ontdekt. Nader onderzoek bracht aan het licht dat de bodem van de baai bezaaid lag met niet-ontplofte munitie uit de Tweede Wereldoorlog. Waarschijnlijk hebben de bezetters hun overtollige explosieven aan het eind van de oorlog in de baai gedumpt. Na maanden van specialistisch werk zijn er in 2005 5331 stuks munitie boven gehaald. Daarnaast werd nog 359 kilo aan buskruit gevonden.