De blauwe vlag is een Europees kwaliteitskeurmerk voor stranden en jachthavens. Een gemeente krijgt de blauwe vlag als het zeewater ter plekke voldoet aan de EU-richtlijn voor zwemwaterkwaliteit, als het strand of de jachthaven goed onderhouden wordt en voorzien is van toiletten en afvalbakken. De locatie mag geen last hebben van nabijgelegen lozingspunten van huishoudelijk of industrieel afvalwater. Bij het onderzoek naar de waterkwaliteit wordt dan ook gekeken naar het eventueel voorkomen van fecale streptococcen (menselijke ontlasting) en salmonella. Dit onderzoek moet eens per twee weken tijdens het badseizoen worden gedaan. De resultaten van het onderzoek moeten op het strand en in de jachthaven worden getoond. Het strand moet daarnaast ook vrij zijn van olieverontreiniging en er mogen geen wierresten op het strand vergaan. Ongeveer 40 stranden en 44 jachthavens ontvangen elk jaar de blauwe vlag. Stranden die er traditioneel geen krijgen zijn Wijk aan Zee, Egmond, Bergen, Schoorl, Scheveningen en Hoek van Holland, omdat er mogelijk rioollozingen plaatsvinden.
Verder moet de kustgemeente een deugdelijk bestemmingsplan hebben voor de kustzone en moet er een goed rampenplan zijn voor het geval zich een milieuramp voordoet. In februari 2003 verloren Goede Reede, Noordwijk en alle kustgemeenten in de kop van Noord-Holland (Den Helder uitgezonderd) hun blauwe vlag omdat het zwemwater niet meer voldeed aan de strenge Europese normen. De oorzaak hiervan was dat veel gemeenten langs de kust in 2002 te kampen hadden met wateroverlast. De rioolwaterzuiveringsinstallaties konden de grote hoeveelheden regenwater niet aan, en het rioolwater werd via de overstorten direct op het oppervlaktewater geloosd. Met name in Den Haag, Beverwijk en Bergen hadden de zuiveringsinstallaties te weinig capaciteit.
