Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

 

Zoek in de Encyclopedie

Dieren en planten

Water en land

Landschappen   Veen   

Mens en Milieu

veenmos, foto fitis, sytske dijksen

Veen

Veen is een ophoping van plantaardig materiaal dat niet helemaal vergaan is. Wanneer de resten van planten en bomen zich op de bodem van een waterplas ophopen ontstaat het zogenaamde laagveen. Hoogveen ontstaat uit planten die geen contact hebben met het grondwater, maar voor hun groei volledig afhankelijk zijn van regenwater. Veenmos is de belangrijkste van deze planten. Hoogveen kan meters boven de omgeving uitgroeien.

  • Veel veen
    Verdwijning van het veen, Ecomare

    Na de laatste ijstijd steeg niet alleen de zeespiegel maar ook het grondwaterpeil. Langs de kust ontstonden grote moerassen. Het veenmos groeide hier goed en vormde in de loop van de tijd dikke pakketten veen. Het veengebied was enorm uitgestrekt: rond 1700 v.Chr. bestond half Nederland uit veen. Ook het huidige waddengebied was grotendeels een veengebied.

  • Menselijk ingrijpen
    veenrestant op het strand, foto fitis, sytske dijksen

    Vanaf de 10e eeuw gingen de boeren het land in cultuur brengen. Door het graven van sloten werd de grondwaterstand verlaagd. Het water liep weg uit het veen en het veen ging inklinken. Door het verlagen van de grondwaterstand werd het veen tevens blootgesteld aan de lucht, waardoor het plantaardig materiaal kon gaan rotten omdat er zuurstof bij kon komen.
    Het veenoppervlak kon door het inklinken en oxideren maximaal ongeveer 2 centimeter per jaar dalen. Vanaf de ontginning van het veen is in de waddenregio het oppervlak daardoor al 5,5 meter gedaald. Het gevolg was dat het land gevoeliger werd voor inbraken van de zee tijdens stormvloedrampen.