Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player
 

  • English
  • Deutsch
Zoek in de Encyclopedie

Dieren en planten

Dieren   Tweekleppigen algemeen   Paalworm   Zeefauna   Zeebodemfauna   Gemeenschappen   Havenfauna   Overige tweekleppigen   Tweekleppigen   

Mens en Milieu

Water   Zeewater   Kustbescherming   Strekdammen   Zeedijken   Veiligheid op zee   Wrakken   

Paalworm

afmetingen:

tot 12 centimeter

kleur:

geelwit of wit

voedsel:

fytoplankton

vijanden:

wordt niet gegeten

voortplanting:

geslachtelijk

  • Ned: Paalworm
  • Lat: Teredo navalis
  • Eng: Great shipworm
  • Deu: Schiffsbohrwum
print print
Paalworm, Stefan Gollasch

Paalworm

De paalworm is geen worm maar een tweekleppig schelpdier met merkwaardig kleine schelpjes op een langgerekt, verder onbeschermd weekdier-lichaam. Hij leeft samen met bacteriën die hout kunnen verteren. Hij kan op deze manier hout 'eten' en tegelijk een beschermend holletje graven. De houten schepen uit de 17e eeuw hebben het dier naar Nederland gebracht. In de 18e eeuw werd het beestje een grote ramp. Het vernielde alle houten palen die de dijken beschermden. Tegenwoordig vormt de paalworm nog een bedreiging voor de scheepswrakken in de Waddenzee.

  • De straffe Gods
    Paalworm, Stefan Gollasch

    In de 17e eeuw wordt de paalworm al genoemd door geschiedschrijver Pieter Cornelisz Hooft, die stelt dat het dier al in 1580 gezien zou zijn in de houten dijkverzwaringen van Zeeland. De paalworm werd in de 18de eeuw een echte ramp. Het diertje ruïneerde in snel tempo alle houten dijkbeschermingenoeiingen langs de kust. In 1731 werd het dier als gevolg van de aangerichte schade genoemd in diverse publicaties. Men zag de komst van dit schadelijke dier als een straf van God voor het zedenloos gedrag en de hebzucht van de Nederlanders in de Gouden Eeuw.

  • Verspreiding en habitat

    De paalworm leeft in de Nederlandse wateren ingegraven in hout. Je kunt ze vinden in scheepswrakken, drijfhout en houtafval in zee.