Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player
 

  • English
  • Deutsch
Zoek in de Encyclopedie

Dieren en planten

Vissen   Platvissen   Bot   Visbiologie   Visgemeenschappen   Voortplanting   Visziekten   Zeefauna   Zeevissen   Wadfauna   Vissen   Zoetwatervissen   

Water en land

Landschappen   Zeegebieden   Noordzee (leefgebied)   Brakwatergebieden   Zoetwatergebieden   Zoetwater (leefgebied)    

Mens en Milieu

Verontreiniging   Noordzee   Chemische verontreiniging   Deltawateren   Waddenzee   PCB's en BDE's   Bestrijdingsmiddelen   DDT   
Huidzweer bij bot, Ecomare

Visziekten

Van veel giftige stoffen is aangetoond dat ze het afweersysteem van vissen verzwakken, waardoor de vissen vatbaar voor allerlei ziekten worden. Op grond van historische gegevens zijn er sterke aanwijzingen dat bepaalde ziekten, zoals levertumoren, rond 1930 niet of veel minder vaak voorkwamen dan nu. Uit onderzoek is gebleken dat stoffen zoals PAK's deze tumoren kunnen opwekken. De aanwezigheid van vissen met deze levertumoren in de Noordzee, zelfs ver van de kust, is dan ook een reden tot bezorgdheid.

  • Bot

    Sinds 1983 wordt op verschillende locaties voor de kust een aantal vissoorten regelmatig onderzocht op in- en uitwendige aandoeningen. Vooral de bodemvis bot wordt nauwlettend in de gaten gehouden. Deze vissoort is een typische bewoner van kustwateren en riviermondingen, maar ook van sommige binnenwateren en de Waddenzee. Volwassen botten keren ieder jaar naar dezelfde voedselgronden terug en zijn gedurende de zomer honkvast. Bot heeft een bijzondere ontvankelijkheid voor bepaalde aandoeningen. Omdat verontreinigende stoffen zich juist dicht langs de kust verplaatsen, is deze vissoort bij uitstek geschikt om effecten daarvan te onderzoeken.

  • Wratziekte

    Dit is een zeer algemeen voorkomende virusinfectie. Het virus zet de bindweefselcellen van met name de huid aan tot woekeren. Er ontstaan dan karakteristieke vuilwitte parelachtige knobbeltjes of wratten op de huid en/of vinnen. Niet zelden worden clusters van deze knobbeltjes gevormd, die een gezwelachtig uiterlijk kunnen aannemen. De zichtbare aandoening kan na verloop van tijd weer verminderen of zelfs verdwijnen. Het virus blijft na de infectie echter sluimerend in de vis aanwezig en kan door natuurlijke oorzaken of door vervuiling opnieuw oplaaien. Onderzoek naar het voorkomen van deze ziekte biedt daardoor goede mogelijkheden voor het verkrijgen van informatie over veranderingen in het milieu die de weerstand van vis aantasten.

  • Leverknobbels en tumoren

    Bij de bot komen levertumoren en -knobbels frequent voor. Er lijkt een verband te bestaan tussen het voorkomen van levertumoren in platvis en de verontreinigingen van PAK's die in de zeebodem aanwezig zijn. Deze aandoening wordt daarom mede gebruikt om het effect te bestuderen van (kankerverwekkende) verontreinigingen op vis.

  • Open huidzweren

    De bot kan ernstig worden aangetast door open huidzweren. De aandoening karakteriseert zich door open wonden, die een ronde vorm hebben, met vaak een witte rand van bloedarm weefsel. Deze ziekte komt veel voor in de directe omgeving van spuisluizen in de Waddenzee, het Noordzeekanaal en het Deltagebied.
    Men vermoedt dat er verband bestaat tussen abrupte overgangen tussen zoet en zout water, stress bij de bot en de vatbaarheid voor huidzweren. Dit vermoeden wordt gesterkt doordat gebleken is dat er verbeteringen optreden als het spuibeheer van de sluizen zodanig wordt veranderd dat de zoet-zout overgangen geleidelijker gaan verlopen.
    Andere onderzoeken wijzen uit dat de vatbaarheid voor huidzweren ook kan worden veroorzaakt door de bodemvisserij, die gevangen bot vaak weer beschadigd overboord zet.
    Een verband tussen milieuverontreiniging en het voorkomen van huidzweren is niet goed aan te tonen.