Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player
 

  • English
  • Deutsch
Zoek in de Encyclopedie

Dieren en planten

Vogels   Uilen   Ransuil   Velduil   Vogelbescherming   Roofvogels en uilen   

Water en land

Landschappen   Duingebieden   Duin (leefgebied)    Cultuurland   Grasland (leefgebied)   Berm (leefgebied)   

Mens en Milieu

Natuurbeleid   Natuurbeschermingswet   Flora- en faunawet   Rode Lijsten   Vogelrichtlijn   

Velduil

afmetingen:

34-42 centimeter, 90-105 centimeter spanwijdte

kleur (volwassen):

zwarte haaksnavel, verenkleed bruin-oranje tot bruin met vuilwit gestreept, borst gevlekt, knalgele ogen omringd door zwarte veren

voedsel:

knaagdieren (vooral woelmuizen), andere kleine zoogdieren, grote insecten

vijanden:

landroofdieren, vervuiling (landbouwgif), verstorende toeristen, verlies van geschikt habitat.

status Nederland

zeldzame broedvogel, jaarrond te zien, soms wintergast, soms doortrekker

habitat

veengebieden, moerassen, duinen

voortplanting:

gemiddeld 4-7 eieren per nest, geslachtsrijp na één jaar

leeftijd:

oudst bekende velduil was meer dan 20,5 jaar oud

karakteristiek:

jaagt ook overdag; in het duister kan een velduil op een reuzenvleermuis lijken als gevolg van zijn onregelmatige vleugelslag

  • Ned: Velduil
  • Eng: Short-eared owl
  • Fra: Hibou des marais
  • Dui: Sumpfohreule
  • Dan: Mosehornugle
  • Nor: Jordugle
  • Fries: Katüle
  • Ital: Gufo di palude
  • Lat: Asio flammeus
print print
Veldui, Ecomare, Salko de Wolf

Velduil

Velduilen kun je ook overdag zien vliegen. In het daglicht valt hun vurige verenkleed goed op. Niet voor niets zit het woord 'flammeus' (vlammend) in hun wetenschappelijke naam. In Nederland is het de enige uilensoort die zelf zijn nest maakt. Dat nest is niet veel meer dan een kuiltje, bekleed met gras en verscholen in de begroeiing. In jaren met veel woelmuizen kunnen ze tot twaalf eieren per nest leggen. Ze beschermen het nest met een stukje natuurtoneel: de volwassen uil loopt met een zogenaamd lamme vleugel weg van het nest, zodat de belager denkt dat hij een makkelijke prooi is en zijn aandacht niet meer op het nest richt.

Op Texel


Velduilen kwamen vroeger in heel Nederland voor, maar de laatste tijd broeden ze eigenlijk alleen nog maar op Ameland en Texel. De aantallen broedparen op beide eilanden wisselen van jaar tot jaar: soms geen enkele, soms meer dan tien. In 1999 broedden er 14 paartjes op Texel, maar in 2008 en 2009 was dat maar één stelletje. Aan de Slufterdijk in de ochtend- of avondschemering heb je de beste kans om een velduil te zien jagen.

  • Jachttechniek

    In de broedtijd, wanneer er veel voedsel aangesleept moet worden, zijn velduilen zowel overdag als 's nachts actief. Buiten de broedtijd jagen ze vooral tijdens de schemering. Ze jagen laag vliegend en speurend naar een prooi. Meestal hebben ze bepaalde route. Soms wachten ze op een paaltje totdat een geschikt prooidier in de buurt komt. In de trektijd gebruiken Texelse velduilen het licht van de vuurtoren. Trekvogels worden aangetrokken door dat licht. De velduilen hoeven alleen maar in de buurt van de vuurtoren te blijven om regelmatig een prooi te vinden.

  • Verspreiding en leefgebied

    Een deel van de velduilen die in noord-Europa broeden, trekt in oktober en november naar het zuiden. Deze groep keert in april en mei weer terug. Wanneer er niet te veel sneeuw ligt, blijven veel velduilen in hun broedgebied. Jonge uilen kunnen behoorlijk aan het zwerven slaan, soms zo'n duizend kilometer. Er zijn velduilen gezien op enkele honderden kilometers uit de kust. Ook wanneer ergens een tekort aan muizen is, gaan de uilen zwerven.

  • Bescherming

    Beleid: Rode lijst, Netwerk Ecologische Monitoring, doelsoortenlijst
    Ned: Flora- en Faunawet
    Int: Vogelrichtlijn, conventie van Bern, CITES-verordening

Alleen in de schemering?

In de schemering fietste ik langs de zanddijk. Plotseling had ik het gevoel, niet meer alleen te zijn. Werd ik achtervolgd? Er was beslist iets. Het gevoel werd sterker. Ik keek achterom. Een witte schim achtervolgde me geluidloos. Een velduil. Samen vervolgden we onze weg.

Adriaan Dijksen, voormalig hoofd Receptie