Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

 

Zoek in de Encyclopedie
  • Ned: (Schijf)kwallen
  • Lat: Scyphozoa
  • Eng: True jellyfish
  • Dui: Schirmquallen
kompaskwal, foto fitis, sytske dijksen

Kwallen

Kwallen zijn holtedieren die het grootste deel van hun leven met de stroming mee door het water zweven. Kwallen kunnen zich maar beperkt actief voortbewegen. Dit doen ze door de klokvormige hoed samen te trekken. Omdat kwallen niet tegen de zeestroming in kunnen zwemmen horen ze bij het dierlijk plankton. Een kwal is een eenvoudig dier en bestaat voor 98% uit water. Alle kwallen hebben netelcellen, maar alleen bij een paar soorten kunnen die door je huid heendringen. Wanneer je die netelcellen aanraakt voelt het net of je in de brandnetels terecht bent gekomen.

  • Soorten
    zeepaddestoel, foto fitis, sytske dijksen

    Langs de Nederlandse kust leven vijf soorten kwallen: oorkwal, blauwe haarkwal, rode haarkwal, kompaskwal en zeepaddenstoel. Ondanks hun naam zijn ribkwallen geen echte kwallen, maar een aparte diergroep. Soms vind je op het strand een bezaantje, een holtedier dat op een kwal lijkt maar het niet is.

  • Levenscyclus van de kwal
    oorkwal, poliep, foto fitis, sytske dijksen

    In het eerste deel van hun leven zitten kwallen vast aan de ondergrond, als een poliep. Uit deze poliepen groeien na verloop van tijd kleine kwalletjes, die zich afsnoeren van de poliep. Vanaf dat moment ontwikkelt de kleine kwal zich snel en zweeft hij los in het water. Volwassen mannelijke en vrouwelijke kwallen laten tegelijk hun voortplantingscellen los in het water, en de bevruchting vindt buiten de kwal plaats. Uit een bevruchte eicel groeit een larve die zich weer op de ondergrond vasthecht. Elke kwallensoort heeft zijn eigen seizoen. Alle soorten kwallen die in de Noordzee voorkomen worden niet ouder dan een jaar.

Kinderpret

Ik was met mijn kinderen op het strand. Er lagen nogal wat aangespoelde kwallen. Bram en Thijs hebben toen een groot gat gegraven en daar allemaal kwallen in gedaan. Een dun laagje zand erop en netjes aangeveegd: niks van te zien. De lol was natuurlijk het idee dat iemand daar nietsvermoedend aan komt lopen, erin stapt en doorheen zakt. Brrr, smerig! Ik vroeg mij wel af of ik dit had moeten verbieden, maar ja, ik denk toch altijd "ze zijn lekker bezig". Wel sneu voor degene die erin terecht is gekomen.

Daphna Lavy, PR

Netelcel