Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

 

Zoek in de Encyclopedie
  • Ned: Honingbij
  • Lat: Apis mellifera
  • Eng: Honey bee
  • Dui: Honigbiene
bijenzwerm, foto fitis, sytske dijksen

Honingbij

Honingbijen zijn de insecten die honing en was maken. Ze worden door imkers in korven of kasten gehouden. Een bijenvolk bestaat uit soms wel 50.000 dieren. De meeste zijn werksters, er zijn enkele honderden darren (mannetjes) en één koningin. Duinen en kwelders zijn geschikte voedselgebieden voor honingbijen.

  • Kwelderhoning
    Imkerwerk, Foto Fitis, www.fotofitis.nl

    Op de Nederlandse Waddeneilanden zijn ook imkers actief. In de zomer brengen zij de volken naar de kwelders. Daar vliegen de bijen op de lamsoor. Lamsoorhoning heeft een kenmerkende, wat zilte smaak en ziet er een beetje groengeel uit. Hij zou heel goed werken tegen verkoudheid. Op veel plaatsen op de Waddeneilanden wordt deze honing aangeboden.
    Het aantal bijenvolken dat bij de Slufter op Texel mag staan, is beperkt. Staatsbosbeheer heeft bepaald dat er niet meer dan 50 volken in dit gebied mogen staan.

  • Zwarte honingbij

    Op Texel en Terschelling komt de zwarte bij voor. In 2005 werd ook een populatie van deze bijen in de Amsterdamse Waterleidingduinen gevonden. Dit bijenras is het oorspronkelijke west-Europese bijenras, en kwam dus vroeger overal in Nederland voor. Omdat ze bekend stonden als steeklustig werd er door imkers liever gewerkt met andere rassen. Een populair ras is het zachtaardige Carnica-ras uit de Kaukasus. Er zijn zelfs speciale rustige rassen ontwikkeld zoals de Buckfast-bij. De zwarte bij vermengde zich met deze rassen, en komt nu nog maar op een paar plaatsen in Nederland in zuivere vorm voor.
    De zwarte bij is op Texel behouden gebleven omdat er in 1985 een vervoersverbod voor 'overkantse' bijen werd ingesteld. Ook spraken de Texelse imkers af alleen nog met de zwarte bij te imkeren. In verschillende Europese landen zijn speciale programma's opgesteld om de zwarte bij terug te krijgen.

  • De verdwijnziekte

    De imkers zijn ongerust. Al enkele jaren verliezen ze bijenvolken aan een geheimzinnige ziekte die overal in de wereld lijkt toe te slaan. Sinds 2006 gaan de honingbijen in Nederland ook hard achteruit. Tot wel 50% van de volken legt het loodje. Imkers spreken van 'de verdwijnziekte'. "Hele volken gaan op onze standplaats gezond de winter in en als we in het voorjaar de kasten openmaken blijkt alles keurig intact, maar is er geen bij meer te zien", zeggen getroffen imkers.
    In 2007 leek het erop dat de waddeneilanden gespaard bleven van de mysterieuze ziekte. Helaas bleek in 2008 alleen Schiermonnikoog nog vrij te zijn van grote sterfte.
    Tot nu toe is onbekend wat de oorzaak is van het wereldwijde probleem. De achteruitgang van de natuur, de toenemende bevolking, te weinig variatie in de genen van bijen en het gebruik van landbouwgif spelen de bij waarschijnlijk parten. De bijen hebben ook veel last van andere ziekten en plagen, zoals de Varroamijt en de schimmel Nosema. Waarschijnlijk wordt de verdwijnziekte veroorzaakt door een combinatie van factoren, waarbij de parasitaire schimmel en de bloeddorstige mijt een hoofdrol spelen.