Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

 

Zoek in de Encyclopedie

Zeekat

afmetingen:

ongeveer 30 centimeter lang, armen niet meegeteld

kleur:

kan van kleur veranderen, meestal bruintinten

leeftijd:

2,5 jaar

voedsel:

krab, garnaal, slakje, tweekleppigen, bodemvissen en andere inktvissen

vijanden:

haaien, roggen, roofvissen, grotere inktvissen, dolfijnen, zeehonden, (duikende) zeevogels en mensen

voortplanting:

geslachtelijk

  • Ned: Zeekat (sepia)
  • Lat: Sepia officinalis
  • Eng: Common cuttlefish
  • Dui: Gemeiner Tintenfisch (Sepia)
  • Fra: Sčche
  • Dan: Sepiablęksprutte
Zeekat (sepia), Ecomare, Peter van der Wolf

Zeekat

Supersnelle kleurwisselingen, mysterieuze ogen en een spectaculair paairitueel. Een zeekat is een bijzonder dier. Deze inktvis heeft een groot rugschild. Dit rugschild dient, naast stevigheid, om het drijfvermogen te verhogen. Op het strand vind je vaak zulke rugschilden. In de dierenwinkel worden ze als 'zeeschuim' verkocht als kalkbron voor vogels. Zeekatten zijn een bang aangelegd, en daardoor moeilijk te houden in een aquarium.

  • Kleurkunstenaars
    Jonge zeekat, Ecomare, Sytske Dijksen

    Zeekatten zijn kleurkunstenaars. Ze nemen met groot gemak de kleur van de omgeving aan. Ze gebruiken snelle kleurwisselingen tijdens gevechten, de balts en de paring. Het schouwspel van paaiende inktvissen in de Oosterschelde is daardoor heel  bijzonder. Jaarlijks komen hier heel veel duikers op af.

  • Zeeschuim

    Het skelet van zeekatten ziet er bijzonder uit. Het is het rugschild van deze dieren en als ze doodgaan is het het enige dat overblijft. Wanneer je langs het strand loopt kun je vaak aangespoelde rugschilden vinden. De meeste mensen kennen het als zeeschuim dat in vogelkooien wordt gehangen. De vogels zijn er dol op. Het schild van een zeekat is zacht en vogels kunnen de kalk er makkelijk af pikken. Door de extra kalk leggen ze stevige eitjes.

  • Zeekatten in gevangenschap
    Zeekatje kruipt uit het ei
    zeekat komt uit ei, foto fitis, sytske dijksen

    In 2007 kwam er in de netten van de vissersboot TX34 iets bijzonders mee: eieren van een zeekat. In Ecomare kwamen deze eieren uit. De jonge zeekatjes kregen levende garnaaltjes als voer. Zeekatten jagen anders  dan pijlinktvissen. Een zeekat  beloert zijn prooi, zwemt vervolgens langzaam naar voren en pakt de prooi  met beide lange vangarmen op. Dat was allemaal goed te zien. Toen de zeekatten groot genoeg waren, werden ze naar de aquariumzaal gebracht, waar het publiek ze kon bewonderen. Hier bleek dat zeekatten echt heel slecht tegen stress kunnen. In de drukte hielden ze het niet lang uit. Daarom zijn ze daar gauw weer weggehaald.

  • Zeekat en de visserij
    jonge zeekat, foto fitis,sytske dijksen

    Sinds  1965 is de hoeveelheid zeekatten in de Noordzee afgenomen. Dit wordt toegeschreven aan de opkomst van de boomkorvisserij met wekkerkettingen.

    Zeekatten trekken jaarlijks massaal van de Noordzee de Oosterschelde in om er te paren. Het paringsritueel wordt in Zeeland elk jaar door honderden duikers bekeken. Na het afzetten van de eieren sterven de volwassen dieren. In de paaitijd van de zeekat staat de Oosterschelde vol met netten om paling en kreeft te vangen. Hierdoor sterven sommige zeekatten voordat ze zich kunnen voortplanten.

    Duikers en vissers hebben er in de Oosterschelde voor gezorgd dat de paaiende zeekatten hun eieren beter kwijt kunnen. Rond de kreeftennetten worden extra touwen gespannen, speciaal voor de inktviseieren. Wilgentenen rekjes worden als schuilplaats in de bodem verankerd. En tenslotte worden alle duikers opgeroepen om geen zeekatten meer los te snijden. Dat heeft  immers geen zin omdat de dieren sterven nadat ze hun eieren hebben afgezet.

Welkomstceremonie

Op mijn eerste werkdag kreeg ik een rondleiding. Toen ik in een grote ton keek zag ik een prachtige zeekat zwemmen. “Leuk dat je hem te zien krijgt, meestal liggen ze onder het zand op de bodem,” zei de dierenverzorgster. Ondertussen keek de zeekat me met één oog aan. Zijn tentakels bewogen flitsend heen en weer, dan weer recht vooruit en dan weer loodrecht naar beneden. Het patroon op zijn rug veranderde voortdurend van kleur en vorm. Ik kreeg echt het gevoel dat ik uitgebreid begroet werd, wat een mooie welkomstceremonie! Toen ik de volgende dag de vishal inliep om mijn nieuwe vriend te bezoeken, bleken de zeekatten eieren gelegd te hebben. De hele ceremonie was dus helemaal niet voor mij bedoeld, maar voor zijn zeekatvriendinnetje!

Frouke Fey, Informatiedienst Ecomare