Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

 

Zoek in de Encyclopedie

Driedoornige stekelbaars

afmetingen:

tot 10 centimeter

gewicht:

tot 5 gram

kleur:

mannetjes in het paaiseizoen een rode buik en blauwe ogen

leeftijd:

tot maximaal 3 jaar

voedsel:

jonge vis, kleine kreeftachtigen en wormen

vijanden:

visetende vogels zoals lepelaars

voortplanting:

eitjes komen uit na 1 - 3 weken

  • Ned: Driedoornige stekelbaars (kraaivis, paddesteker, stekebak, stekeltje, stekelspoor)
  • Lat: Gasterosteus aculeatus
  • Eng: Three-spined stickleback
  • Dui: Dreistachlige Stichling
  • Dan: Trepigget hundestejle
  • Fr: Epinoche à trois épines
Driedoornige stekelbaars, Ecomare, Peter van der Wolf

Driedoornige stekelbaars

Driedoornige stekelbaarzen kunnen zowel in zoet als in zout water leven. De meeste zwemmen 's winters in het kustwater of in riviermondingen. In het voorjaar trekken ze het zoete binnenwater in om een nestje te bouwen en eieren te leggen. Het mannetje heeft daar veel werk aan. Hij bouwt het nest, verdedigt zijn territorium tegen andere mannetjes, verleidt de vrouwtjes met een ingewikkelde zigzagdans, waaiert de eitjes zuurstofrijk water toe met zijn vinnen en beschermt de eitjes en later de jonge stekelbaarsjes met hand en tand tegen vraatzuchtige rovers.

  • Op Texel
    Het principe van de stekelbaarspassage, Ecomare, Gerbrand Gaaff
    Naar een origineel van Staatsbosbeheer

    Stekelbaarzen trekken naar zoet water om te paaien en vormen daar een belangrijke voedselbron voor visetende vogels, zoals lepelaars. Op Texel kon de stekelbaars echter nergens meer intrekken door inpolderingen en de Deltawerken. Speciaal voor de lepelaars op het eiland heeft Staatsbosbeheer in 1995 in de waddendijk bij de Cocksdorp een hevelpassage voor stekelbaarsjes gebouwd. De hevelpassage zit in het gemaal bij de Cocksdorp ingebouwd. Als er zoet water wordt gespuid, trekt dit grote hoeveelheden stekelbaarsjes aan. De vis wordt met een zoetwaterstroom naar een opvangbak gelokt, en van daaruit met een hevel over de dijk gezogen. Bij de lepelaarskolonie in de Geul, de zuidelijkste op het eiland, was ook sprake van een tekort aan stekeltjes. Daarom heeft Staatsbosbeheer een vistrap aangelegd tussen de Mokbaai en het binnenwater in de Geul.

  • Verspreiding en leefgebied
    Verspreiding van de driedoornige stekelbaars, Kaartje getekend door Sherri Huwer

    Driedoornige stekelbaarsjes leven voor de kust, langs het strand, in zoet - en in brak water. Ze zwemmen onder andere in de Noordzee, de Waddenzee en de Europese rivieren. Ze zijn niet zeldzaam.

  • Stekelbaars bruidegom
    stekelbaars in paaikleed, foto fitis, sytske dijksen

    Met een heftig glinsterende disco-outfit maken mannetjes van driedoornige stekelbaarsjes indruk op de vrouwtjes. In het voorjaar hebben ze een vuurrode buik en keel waartegen de blauwe glinsterende ogen scherp afsteken. Maar wat maakt nu de meeste indruk? Die vuurrode buik of die mooie blauwe ogen? Onderzoekers hebben ontdekt dat het de vrouwtjes om de blauwe ogen te doen is. Vooral degene die het meest opvallen. En blauwe ogen steken het mooist af tegen een felrode buik. Daarom zijn de mannetjes in de paaitijd rood: om het blauw van hun ogen mooier te laten uitkomen!