Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

 

Zoek in de Encyclopedie

Schol

afmetingen:

tot 100 centimeter, meestal veel kleiner

gewicht:

tot 7 kilo, meestal veel minder

kleur:

rechterkant grijsbruin met oranje vlekjes, linkerkant grijs

leeftijd:

tot 15 jaar

voedsel:

wormen, schelpdieren

voortbeweging:

zwemmen

vijanden:

mensen, zeehonden

voortplanting:

geslachtelijk

  • Ned: Schol (bunscholleke, kantschol, keu, kraat, plaat, pladijs, ronde schol, spreischol)
  • Lat: Pleuronectes platessa
  • Eng: Plaice
  • Dui: Scholle (Goldbutt)
  • Fra: Plie (carrelet)
  • Dan: Rødspætte
schol, foto fitis, sytske dijksen

Schol

Schol is waarschijnlijk de bekenste vissoort van de Noordzee. De meeste mensen kennen deze platvis wel, al is het van hun bord. Schol is, naast tong, een van de meest gegeten vissoorten. Schollen hebben opvallende oranje vlekjes op de bovenzijde. Toch kun je ze bijna niet zien liggen als ze zich half in de zeebodem hebben ingegraven. Net als bij de meeste andere platvissen zitten beide ogen aan de rechterkant van het lichaam. Ze zwemmen met een golvende beweging. Daardoor krijgen ze een extra duwtje in de rug van het water dat tegen de zeebodem terugkaatst.

  • Hoe gaat het met de schol?
    Paaibestand en vangst schol (Noordzee), Ecomare, Oscar Bos
    Naar gegevens van de IC

    Er komt volgens de Internationale Raad voor Onderzoek der Zee (ICES) flink meer schol voor in de Noordzee. Het aantal volwassen schollen in de Noordzee is de afgelopen paar jaar weer toegenomen. Biologen schatten dat er in 2011 523 duizend ton schol rondzwom. Dit is het hoogste aantal in de laatste 50 jaar. Dat het zo goed gaat met de schol komt waarschijnlijk vooral door een afname van de visserijdruk door sanering van een deel van de kottervloot. De scholstand lijkt zich daarmee weer te herstellen van de dramatische achteruitgang die zich tussen 1987 en 1999 heeft afgespeeld. In 2003 zijn de visserijbiologen het eens geworden over een verlaging van de veilige visstand voor schol van 300 duizend ton tot 230 duizend ton volwassen vis.

  • Visserij op schol
    schol, ecomare, sytske dijksen

    Schol laat zich op veel manieren vangen. De meeste schol op de Noordzee wordt gevangen met de boomkor met wekkerkettingen. Twinrigging, de pulskor en de zweefkor zijn vangstmethoden die veel minder energie vergen en ook goede scholvangsten tot resultaat kunnen hebben. De Deense kustvloot vangt schol met de ringzegen. Schol is traditioneel een specialiteit voor de grote Urker kottervloot. Het merendeel van de vangst wordt als diepgevroren filet geëxporteerd.

  • Bescherming van de kinderkamers
    Scholbox, Ecomare, Gerbrand Gaaff

    De schol paait in de zuidelijke Noordzee. Na het uitkomen van de eieren worden de larven met de zeestroom meegenomen. De jonge scholletjes komen uiteindelijk terecht in de Waddenzee. Daar profiteren ze van de rijkdom aan bodemdieren op de wadplaten. Ze eten graag sifo’tjes, de in- en uitstroombuisjes van schelpdieren, en achterwerken van wadpieren. Na een paar jaar groeien ze verder uit op de Noordzee. Om jonge schol beter te beschermen is in 1989 de scholbox ingesteld. Dit gebied, van ongeveer 40.000 vierkante kilometer ten noorden van de Nederlandse en Duitse waddeneilanden en ten westen van de Deense waddeneilanden, is het hele jaar door afgesloten voor boomkorkotters met een vermogen van meer dan 300 pk. Inmiddels is gebleken dat jonge schollen nauwelijks profiteren van deze maatregel, de scholbox staat dan ook ter discussie.

  • Schol eerder volwassen door visserij
    Schol, Ecomare, Salko de Wolf

    In de jaren vijftig van de vorige eeuw werden vrouwtjes schollen geslachtsrijp bij een lengte van 27 tot 41 centimeter, op een leeftijd van 3 tot 7 jaar. Omdat de visserij grote schollen wegvist, hebben de schollen die zich bij een kleine lengte voortplanten meer kans om jongen te krijgen. Daardoor zijn de vrouwtjes-schollen nu al volwassen bij een lengte van 25 tot 37 centimeter.

  • Verspreiding en leefgebied
    De schol in de Noordzee, Kaartje van Bert van Rees

    De schol komt voor in de kustwateren van Zuidwest- tot Noord-Europa en die van IJsland. Van de schol uit de Noordzee groeit 75% op in de Waddenzee. 

  • Lange afstandsreiziger

    Schol trekt in strenge winters naar plekken waar het zeewater warm blijft. Een Brits onderzoeksteam heeft rond 1995 schollen gemerkt met elektronische apparaatjes die het trekgedrag registreren. Uit hun gegevens blijkt dat schollen grote afstanden afleggen. Eén schol had binnen 56 dagen een afstand van 900 kilometer afgelegd. Voor dit soort lange reizen maken de schollen gebruik van de getijdenstroom: bij een stroming in de gunstige richting zwemt de schol naar de bovenste waterlagen; bij een ongunstige stroming gaat hij op de bodem liggen.