Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

 

Zoek in de Encyclopedie

Dieren en planten

Water en land

Landschappen   Rivieren   Delta   Zeeschelde   Zoetwaterschorren   Zoetwaterslikken   Zeeschelde   Westerschelde   Eéngeulensysteem   

Mens en Milieu

Schelde bij Antwerpen , eb, jeroen overbeeke photography
Schelde bij Antwerpen , eb, jeroen overbeeke photography

Zeeschelde

De Zeeschelde is het Belgische deel van de Schelde waar de getijden nog merkbaar zijn. Dat is het stuk vanaf Gent tot aan de Belgisch-Nederlandse grens. In de Zeeschelde en de zijrivieren,  zoals de Durme, Rupel, Nete en de Zenne, bestaan metershoge verschillen tussen hoog en laag tij. Bij Gent is dit verschil twee meter. Bij Gent zijn sluizen, die er voor zorgen dat er in de bovenloop van de Schelde geen getij meer is. De Zeeschelde is een unieke getijdenrivier, met kenmerkende slikken en schorren aan de oevers. Het leven in deze rivier is zich aan het herstellen na tientallen jaren van ernstige vervuiling.

  • Boven en Beneden
    , Ecomare, Thomas Dogger

    De Zeeschelde kan je verdelen in de Boven Zeeschelde en Beneden Zeeschelde. In de Boven Zeeschelde is het water zoet, en in de Beneden Zeeschelde brak. De grens liogt ongeveer bij het dorp Rupelmonde. De grens tussen zoet en brak schuift regelmatig heen en weer, door meer of minder droge periodes.

  • Verborgen planten- en dierentuin
    Vaucheria, Schorrenwerkgroep Natuurpunt

    Dankzij de vergangen in zoutgehalte en voedsel leven er heel veel verschillende planten en dieren in de Schelde. Op en in de zoetwaterslikken komen andere bodemdieren voor dan op de brakwaterslikken of de hoger gelegen zoetwaterschorren. In de Beneden Zeeschelde zwemmen echte zeevissen rond, zoals haring, sprot, bot, diklipharder, kleine zeenaald en grondels. Toch is de invloed vanuit de rivier merkbaar doordat er ook brakwatersoorten voorkomen, zoals  spiering, rivierprik, fint en elft. Stroomopwaarts vind je zoetwatersoorten zoals snoek, snoekbaars, blankvoorn en karper. Met deze verscheidenheid aan vissen is de Zeeschelde uniek in Vlaanderen.

  • Filters en buffers van de rivier

    De slikken en schorren werken als een filter op de waterkwaliteit van de Schelde. Ze nemen grote hoeveelheden organische stof, stikstof en fosfor op. Bacteriën breken de organische stoffen af, maar verbruiken hierbij zuurstof. Veel stikstof en fosfor zorgen voor een sterke algengroei, die in de nacht ook grote hoeveelheden zuurstof verbruiken. Het zuurstofgehalte in het water daalt dus soms behoorlijk, en daardoor hebben vissen en andere organismen het moeilijk om te overleven.

     

  • Invloed van de mens
    Afgekalfde oever van een Scheldeschor, VLIZ

    Rivieren hebben de ruimte nodig om te stromen en te overstromen. Stroomgeulen, slikken, schorren en uiterwaarden vormen dan een natuurlijk systeem waar de geulen meestal vanzelf op diepte blijven. De Schelde heeft door bedijkingen steeds minder ruimte gekregen. Eenderde ging er af door aanleg van polders en havens. Er liggen veel woon- en werkgebieden pal aan de rivier, dus is de schade bij een overstroming groot. De bevaarbaarheid van de Schelde is altijd moeilijk geweest,omdar er veel zand en slib door de waterloop vervoerd wordt. Het uitbaggeren van de vaargeulen is een gevaar voor de schorren aan de oevers, omdat die dan afkalven. Door extra ruimte voor de Schelde te maken op plekken waar dat kan voorkom je wateroverlast in de bewoonde zones.

  • Visserij

    De Zeeschelde is één van de weinige wateren in Vlaanderen waar het mogelijk is om met iets anders dan een hengel te vissen. In het gebied tussen Antwerpen en de Nederlandse grens bestaat sleepnetvisserij op garnalen en vis, kokkels en mosselzaad, en er is visserij met fuiken.