Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player
 

  • English
  • Deutsch
Zoek in de Encyclopedie

Dieren en planten

Platvissen   Tong   Schol   Ganzen   Grauwe gans   Sterns   Grote stern   Zeehonden   Gewone zeehond   Voedselkeuze   Voortplanting   

Water en land

Landschappen   Kustgebieden   Kwelders en schorren   Als leefgebied    Brakwatergebieden   Delta   Westerschelde   Land van Saeftinghe   Meergeulensysteem   

Mens en Milieu

Scheepvaart   Scheepvaartroutes   Natuurbeleid   Natura 2000   
Verdronken land van Saeftinghe, Joop van Hout

Het Verdronken Land van Saeftinghe

Het Verdronken Land van Saeftinghe is een uitgestrekt schorrengebied aan de linkeroever van de Westerschelde, tegen de Belgische grens aan, zo’n 50 km van de monding. Het water dat met vloed de geulen van Saeftinghe binnenstroomt is brak. Met 3200 hectare is het Verdronken Land van Saeftinghe één van de grootste schorrengebieden van Nederland. Het is als brakwaterschor de grootste in West-Europa. Het is een belangrijk gebied voor vogels. Er komen bijzondere planten en dieren voor, die zich hebben aangepast aan de bijzondere omstandigheden.

  • Plantenweelde en vogelparadijs
    Zeeaster en zeeweegbree, Bas Kers, via www.flickr.com

    De plantengroei op het schor weerspiegelt de invloed van het brakke water. In de lage kommen, die bijna elk getij overstromen, treft men het engels slijkgras, zeekraal en riet aan. Op hogere plekken groeien schorrenzoutgras, kweldergras, heen en zeeaster. Op de hoge oeverwallen overheersen strandkweek, spiesblad en zoutmelde, terwijl op de allerhoogste gedeelten ronde rus en melkkruid de grens aangeven tot waar de zee komt. Om verruiging tegen te gaan worden de schorren beweid met runderen. Het Verdronken Land is een belangrijk vogelgebied. Er broeden duizenden zilvermeeuwen, kokmeeuwen, visdiefjes en scholeksters. De rietvelden zijn belangrijke broedgebieden voor zeldzame soorten als baardmannetje, blauwborst, rietzanger en bruine kiekendief. In de nazomer zitten er soms wel meer dan 100 bruine kiekendieven. Van de ganzen is de grauwe gans de meest talrijke, tot 50.000 vogels.  Daarnaast zijn de aantallen smienten, bergeenden, pijlstaarten en lepelaars van internationale betekenis.

  • Verdronken land
    Land van Saeftinghe in 1580. Detail uit het Zelandicarum van Deventer., Jacob van Deventer

    Het Verdronken Land van Saeftinghe heet niet voor niets zo. In de late Middeleeuwen was het een gebied van welvarende polders. Het was veroverd op de zee door de schorren te bedijken. De bevolking leefde van landbouw en turfwinning. Deze turf werd als brandstof gebruikt en er werd zout uit gewonnen. Er lagen 4 dorpjes: Saeftinghe, Namen, St.Laureins en Casuwele. Bij het dorp Saeftinghe stond een kasteel. Tijdens de Allerheiligenvloed in 1570 braken de dijken door en liep het grootste deel onder water. In de tachtigjarige oorlog werden ter verdediging van Antwerpen bovendien opzettelijk dijken doorgestoken. Vanaf de 17e eeuw werd veel land weer op de zee heroverd. In 1907 vond de laatste inpoldering plaats; de Hertogin Hedwigepolder, die grenst aan het verdronken land van Saeftinghe.

  • Er was eens...

    In die tijd was Saeftinghe het voornaamste dorp in het vruchtbare land van de Schelde. De boeren gingen in zijde gekleed en hun paarden waren met zilver beslagen. Maar de rijkdom maakte de inwoners ijdel en hoogmoedig. Zelfs de drempels van hun huizen waren van goud. De welvaart trok arme mensen aan, maar zij werden met stokken en honden verjaagd. Op een dag ving een visser een zeemeermin. Vanachter zijn schip dook de zeemeerman op, smekend om zijn vrouw terug te krijgen. De visser joeg de zeemeerman echter scheldend weg, waarop deze kwaad werd en riep: ‘Het land van Saeftinghe zal vergaan, alleen zijn torens zullen blijven staan!’ Met Allerheiligen 1570 verzwolg een enorme vloedgolf Saeftinghe en de dorpen Sint-Laureins, Namen en Casuwele met hun inwoners. De torens bleven nog enige tijd boven het water uitsteken, totdat ze onder de modder verdwenen. Maar soms kan men de klokken nog horen luiden.

  • Verkennen
    Wandeling in het verdronken land van Seaftinghe, www.sportcentrumdelta.nl

    Saeftinghe trekt jaarlijks vele bezoekers. Een beperkt gedeelte van 300 hectare in de omgeving van Emmadorp is vrij toegankelijk. Het grootste deel van het terrein is om veiligheidsredenen alleen toegankelijk voor deelnemers aan excursies. Dat is een modderige ervaring. Door het grillige netwerk van geulen en prielen is het verrassend moeilijk zich door het terrein te verplaatsen.

  • Bescherming

    Het Verdronken Land van Saeftinghe is door zijn natuurwaarde opgenomen in belangrijke verdragen, zoals die van Ramsar, en richtlijnen van de Europese Unie, zoals de Habitat- en Vogelrichtlijn en Natura 2000.