Militaire oefenterreinen
In het internationale waddengebied liggen oefen- en schietterreinen voor de landmacht en de luchtmacht, testgebieden voor militair materieel en gebieden voor laagvlieg- en luchtdoeloefeningen. De meeste liggen in het westelijk deel van het Nederlandse waddengebied. Voor de marine zijn er op de Noordzee oefengebieden.
- Nederlandse oefenterreinen
- Militaire oefenterreinen waddengebied, Ecomare, Gerbrand Gaaff
Op basis van het
De Vliehors op Vlieland en de Marnewaard in het Lauwersmeergebied zijn de grootste militaire oefenterreinen van Nederland. Daarnaast werd ook het zeegebied rond de Noorderhaaks gebruikt als schietrange vanuit het Zeefront bij Den Helder. Aan de Mokbaai op Texel ligt een amfibisch oefenkamp. Op Breezanddijk worden wapens getest. Een groot deel van de oostelijke Waddenzee is aangewezen als laagvliegroute.
De militaire activiteiten staan op gespannen voet met de natuurbescherming. Vooral de geluidshinder als gevolg van de militaire activiteiten is een probleem. Alle natuurgebieden die ook in gebruik zijn als oefenterrein vallen buiten de Vogel- en Habitatrichtlijnen. Toch is er op of vlakbij militaire oefenterreinen vaak bijzondere natuur te vinden. - Noorderhaaks (de Razende Bol)
- Gevarenzone militair oefenterrein de Razende Bol, Ecomare, Gerbrand Gaaff
Op basis van het G
De marine gebruikte het zeegebied rond de onbewoonde zandplaat Noorderhaaks (de Razende Bol) als schietgebied. Vanuit het zeefront van Den Helder werd naar het westen geschoten.
De Noorderhaaks valt onder de Natuurbeschermingswet. Het omliggende zeewater behoort tot het Natura-2000-gebied 'Noordzeekustzone'. Veel van de dieren die op de plaat rusten zijn ook bij wet beschermd. De rechter bepaalde in 2011 dat Defensie voor de oefeningen een vergunning in het kader van de Flora- en Faunawet nodig heeft. De oefeningen zijn stilgelegd tot die vergunning verleend is. - Mokbaai
- Breezanddijk
- Vliehors
- Gevarenzones militair oefenterrein Vliehors, Ecomare, Gerbrand Gaaff
Op basis van het G
De luchtmacht houdt sinds 1956 oefeningen op de Vliehors, de grote zandplaat aan de westkant van Vlieland. Men oefent gemiddeld 180 dagen per jaar met bommen, raketten en boordgeschut van vliegtuigen. In het weekende zijn er geen oefeningen. Van 1 maart tot 15 september mogen geen explosieven afgeworpen worden. De schietrange van de luchtmacht ligt op de westpunt van Vlieland. De vliegtuigen vliegen aan vanaf de Noordzee en vanaf de Afsluitdijk over de Waddenzee.
De straaljagers zorgen voor veel geluidsovelast, onder andere voor de bewoners van De Cocksdorp op Texel. Vanaf 1995 is daarom het aantal oefeningen met zware bommen beperkt. Wadvogels en zeehonden zijn gewend geraakt aan het lawaai en reageren er nauwelijks op. Maar trekvogels worden er wel door opgejaagd. Een ander probleem is de vervuiling. Munitie bevat veel gif. Rond een doel op de Vliehors was achthonderd kubieke meter grond ernstig verontreinigd met zware metalen en gechloreerde koolwaterstoffen. Het grondwater bevatte onder meer cadmium en arseen.
Tot april 2004 was ook het Cavalerieschietkamp (CSK) van de landmacht op Vlieland gevestigd. Vanuit dit kamp werd volop met tanks geoefend op de Vliehors. - De Marnewaard
- Gevarenzone militair oefenterrein Marnewaard, Ecomare, Gerbrand Gaaff
Op basis van het GIS-systeem van het CWSS
De Marnewaard is een militair oefenterrein dat in het noordoosten van het Lauwersmeergebied ligt, op de grens van Friesland en Groningen. Dit oefenterrein is in 1989 in gebruik genomen en heeft een oppervlakte van 2080 hectare, inclusief de gevarenzone. Het ligt net buiten het internationaal beschermde deel van het waddengebied. De baan en het doelengebied liggen er ook buiten, maar een deel van het onveilige gebied ligt er binnen. De Marnewaard ligt in een natuurgebied waar miljoenen wadvogels leven.
Op de schietbaan wordt gedurende 14 weken per jaar drie dagen per week geschoten met een zo'n 1300 schoten per dag. Het schietlawaai is regelmatig harder dan 90 decibel. Het is het enige terrein in Nederland waar met zware 25 millimeter-kanonnen geoefend kan worden.
In het Lauwersmeergebied leven veel watervogels. Onderzoek naar de effecten van de schietoefeningen en het militaire verkeer is verricht door Alterra (destijds IBN-DLO, nu IMARES). De wetenschappers konden geen duidelijke relatie aantonen tussen de oefeningen en verstoring onder de vogels. Het was niet duidelijk of de vogels reageerden op de geluidshinder of op andere verstoringen. - Duits oefenterrein
- Militair oefenterrein Meldorfer bocht, Ecomare, Gerbrand Gaaff
Op basis van het GIS-systeem van het CWSS
De Meldorfer Bocht, een grote baai ten noorden van de mond van de Elbe, is het enige militaire oefenterrein in het Duitse waddengebied. Het is een testterrein voor nieuwe wapens van het Duitse leger. Er wordt geschoten vanaf de zeedijk, de doelen liggen op het wad. 700 hectare van de beveiligde zone van dit gebied (totaal 12.000 hectare) ligt in de kernzone van het Nationale Park. Er wordt 10 tot 20 dagen per jaar geoefend, maar niet in de periode van midden april tot eind oktober. Dan zijn er veel bergeenden in dit gebied aanwezig om te ruien.
- Deense oefenterreinen
- Militaire oefenterreinen in Deens waddengebied, Ecomare, Gerbrand Gaaff
Op basis van het GIS-systeem van het CWSS
Het noordelijk deel van het Deense eiland Rømø is een schietterrein voor NAVO-vliegtuigen die hier oefenen met kanonnen en raketten. In het algemeen wordt er in juli niet geoefend.
In de Ho Bugt en op het schiereiland Skallingen vinden landingsoefeningen plaats.
Het grote oefen- en schietterrein Oksbül ligt net ten noorden van het beschermde waddengebied. Tijdens oefeningen in augustus en september wordt enkele dagen boven het noordelijk deel van het Deense waddengebied gevlogen. - Marinehavens
- Marinehaven in Den Helder, Ecomare, Gerbrand Gaaff
De marinebases in Den Helder en Wilhelmshaven worden op dezelfde manier gebruikt als gewone handelshavens in het waddengebied. Militaire activiteiten vinden hier niet plaats. De schepen oefenen op de Noordzee of in verder gelegen gebieden.
- Laagvliegroutes
- Laagvlieg-route over de Waddenzee, Ecomare, Gerbrand Gaaff
Op basis van het GIS-systeem van het CWSS
Voor het militaire luchtverkeer gelden speciale verplichte routes en minimum vlieghoogtes, om overlast op de eilanden te beperken.
Boven Noordoost-Nederland ligt een laagvliegroute voor NAVO-luchtmachtoefeningen. Op deze route mogen gevechtsvliegtuigen op een hoogte van 75 meter vliegen. Boven de Waddenzee is laagvliegen echter tijdelijk opgeschort: daar mogen straaljagers niet lager vliegen dan 300 meter.
In Duitsland zijn de Leybucht, de Buiten-Weser en de Jadebusen aangewezen als laagvlieggebied.
WWW
Zie ook
Info
Copyright Ecomare
