Ecomare

De milieuzorg in de watersport verdient speciale aandacht. Toen daar nog niet zo veel op werd gelet was de invloed van de watersport op het milieu niet onaanzienlijk. Lozingen van olie (bilgewater), en PAK's (koolteer op het onderwaterschip) hadden negatieve gevolgen op zeehonden en vogels. De organotinverbindingen die vroeger veel werden gebruikt bij de strijd tegen de aangroei onder de waterlijn, bleken bijzonder giftig te zijn voor veel bodemdieren, waaronder de purperslak en de wulk. Het later veel gebruikte alternatief, koperhoudende onderwaterverf, bleek te leiden tot onaanvaardbare ophoping van giftige koperverbindingen in het milieu.
De watersporters hebben veel maatregelen genomen om de overlast te beperken. Jachthavens zijn verplicht om het afvalwater van de afspuitplaats te zuiveren. Ook olieresten mogen niet overboord worden gezet. Onderwaterverf met teer, organotin of koper mag niet meer worden aangebracht. Alle jachthavens beschikken vanaf april 1996 over faciliteiten om chemisch afval van de watersporters in te nemen. Vanaf 2009 komt er een verbod op de lozing van afvalwater van de recreatievaart.
Voor jachthavens die hun milieubeheer goed op orde hebben stelt de ANWB jaarlijks een blauwe vlag ter beschikking. Schippers die verantwoord omgaan met de natuur en het milieu mogen een blauw vaantje voeren. Zij moeten daartoe een document met gouden gedragsregels ondertekenen.

In de hele waddengebied mogen snelle motorboten niet sneller varen dan 20 kilometer per uur. Uitzonderingen gelden voor de betonde vaargeulen van zee naar Den Helder, Den Oever, Oudeschild, Harlingen, Kornwerderzand en Lauwersoog en de vaarroutes van en naar de eilanden. Ook in de Texelstroom, in de Vliestroom en in het Marsdiep mag binnen de vaargeulen harder dan 20 kilometer per uur gevaren worden. De zones nabij Oudeschild en Den Helder mogen ook worden gebruikt voor waterskiën.
De zones waar motorboten sneller mogen varen dan 20 kilometer per uur zijn zo uitgekozen dat de invloed van het snelvaren in die gebieden op de natuurwetenschappelijke, ecologische en landschappelijke waarden zeer gering zijn. Bovendien worden de gebieden weinig intensief gebruikt.
In het Deense Beschermingsgebied zijn de meeste kinderkamers van zeehonden en rui- en rustplaatsen van vogels gesloten voor alle scheepvaart. Er geldt een snelheidslimiet van 10 knopen buiten de voornaamste scheepvaartroutes.

Op een onbehandelde scheepshuid groeit snel een dikke laag met waterdieren en -planten aan. Het schip verbruikt hierdoor meer brandstof en de snelheid neemt af. Om de aangroei te voorkomen, kan de huid behandeld worden met aangroeiwerende, want giftige, verf. Het gif lost langzaam op in het water. Vroeger gebruikte men vaak tinhoudende verf, totdat duidelijk werd dat de tinverbindingen zeer schadelijk waren voor sommige soorten waterslakken. Daarna kwam koperhoudende verf in gebruik, maar ook die verf is nu verboden voor schepen op het zoete water omdat de koperconcentraties in het water te hoog blijven. Voor gebruik op zoet water bestaat er nu moderne aangroeiwerende verf zonder veel schade voor het watermilieu. Omdat deze verf slechter hecht, moet het schip vaker worden behandeld, wat weer ongunstig is voor de hoeveelheid afvalstoffen.
Een groot probleem in de watersport is de bestrijding van de aangroei van bacteriën, algen en zeepokken op het onderwaterschip. Van oudsher gebruikte men (PAK-houdende) teerproducten om deze aangroei tegen te gaan. Later zijn slijtende, giftige verfsoorten (antifoulings) in zwang gekomen. De tinhoudende verven zijn inmiddels verboden voor de kleinere schepen omdat de tinverbindigen onaanvaardbare schade voor purperslakken en wulken opleverde. Daarna kwam koperhoudende antifouling in zwang, maar ook die verf kent veel milieubezwaren. Per 1 september 1999 is het voor watersporters verboden deze verf aan te brengen.

Na gebruik van non-stick coating kan de aangroei met een spons worden verwijderd.
Men zoekt dus naarstig naar echt goede alternatieven. Een hoopgevende ontwikkeling is de zogenaamde non-stick-coating. Dit verfsysteem bevat geen giftige stoffen, maar gaat aangroei tegen door zijn uitermate gladde afwerking: organismen kunnen er slecht op hechten, en wat er toch op hecht is er ook weer gemakkelijk van af te boenen. Een tweede belangrijke ontwikkeling is de borstelbaan, waar het onderwaterschip mechanisch afgeboend wordt.

In 1998 is een project 'Schoon onderwaterschip' van start gegaan. In dit project worden in een praktijkproef een aantal (combinaties van) alternatieve oplossingen met elkaar vergeleken. Een aantal schepen en stilstaande onderwaterpanelen worden behandeld met een speciale 'non-stick-coating', een ander aantal met een gewone niet-giftige metaalverf en weer een andere groep met koperhoudende antifouling. Deze schepen en objecten liggen in drie verschillende soorten jachthavens: een zoutwatermilieu, een zoetwatermileu en een zoetwaterhaven van waaruit men vaak het zoute water op gaat. En de laatste variant in het onderzoek behelst het onderhoud: niets doen, regelmatig met de hand afborstelen of gebruik maken van een borstelbaan. De coördinatie van het onderzoek is in handen van de provincie Noord-Holland.