Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player
 

  • English
  • Deutsch
Zoek in de Encyclopedie

Dieren en planten

Water en land

Visbanket in de winkel, Ecomare, Sytske Dijksen

Visconsumptie en keurmerken

De Nederlander eet gemiddeld ongeveer 3,6 kilo vis per jaar. Hij is daarmee een bescheiden viseter, als je bedenkt dat de gemiddelde wereldburger 17 kilo vis per jaar eet. Japanners zijn de kampioen-viseters, met 72 kilo per persoon per jaar. Omdat vis veel vitamines en gezonde vetten bevat raden voedingsdeskundigen in Nederland aan om twee maal zoveel vis te eten en minder vlees. De laatste jaren stijgt de visconsumptie licht, omdat er meer gekweekte zalm en mosselen in de supermarkten ligt. Veel vissoorten zijn bedreigd, dus is het goed om te weten wat verantwoorde vis is. Stichting de Noordzee geeft daarom de viswijzer uit: een lijst die aangeeft welke vis op een duurzame manier is gevangen.

  • MSC-keurmerk voor goede vis

    Wereldwijd worden veel vissoorten overbevist. De FAO schat dat het 32% is, sommige actieorganisaties gaan uit van 80%. Hoe dan ook is het belangrijk om te weten welke vis verantwoord is om te kopen. Het toonaangevende internationale keurmerk voor verantwoorde vis wordt afgegeven door de Marine Stewardship Councel (MSC), opgericht in 1997 door het Wereld Natuurfonds en Unilever. In Nederland staat het keurmerk bijvoorbeeld op de pollak-produkten (waaronder vissticks) van Iglo en verpakte Noordzee-haring. Ook viswinkels kunnen het het MSC-keurmerk krijgen. Voor een MSC-certificaat moet de vangst aan een aantal voorwaarden voldoen:
    - er moet sprake zijn van een gezonde vispopulatie,
    - vissers moeten een verantwoorde vangstmethode gebruiken (geen bijvangst, geen schade aan natuur en milieu),
    - er moet een sluitend en controleerbaar systeem zijn aangelegd van beheer en registratie.
    In 2008 was ongeveer 8% van alle zeevisserij voor menselijke consumptie voorzien van een MSC-certificaat. Meer dan 40% hiervan bestand uit zalm en kabeljauwachtigen. In Nederland waren toen ruim 30 visproducten met een MSC-label te koop. Dit aantal blijft snel groeien. In 2011 zijn in Nederland de volgende vissoorten met MSC-keurmerk te koop:

    Vissoortvangstgebiedopmerkingen
    Garnaal Westkust VS, Oostkust Canada Noordzeegarnaal heeft nog geen keurmerk
    Haring Atlantische Oceaan, Noordzee alle Hollandse nieuwe is MSC
    Heek Zuid-Afrika  
    Heilbot Westkust VS  
    Kabeljauw Barentszzee, Alaska  
    Koolvis Noordzee, Barentszzee  
    Langoustine Schotland  
    Makreel Atlantische Oceaan, Noordzee  
    Mossel Denemarken  
    Sardine Portugal  
    Schelvis Noorwegen  
    Schol Noordzee mits gevangen met twinrig of flyshoot
    Tong Noordzee mits gevangen met staand want
    Zalm Alaska  
    Zwaardvis Canada  
         
  • Viswijzer

    Stichting de Noordzee geeft samen met het Wereld Natuurfonds de Viswijzer uit. Dat is een overzicht waarin voor elke soort vis omschreven staat of het verantwoord is deze te eten. De informatie verandert steeds, omdat dan weer de ene vis, en dan weer de andere bedreigd wordt. De nieuwste viswijzer staat altijd op de website. De versie voor in de portemonnee is gratis te downloaden.

  • Biologische vis en waddengoud

    Het EKO-keurmerk voor biologische vis bestaat alleen voor gekweekte vis. Dat komt omdat je alleen bij een viskweek precies weet hoe de vis is opgegroeid, en wat voor middelen hij heeft binnengekregen. Wie biovis wil eten komt meestal bij zalm uit, want die soort wordt op vrij grote schaal grootgebracht in biologische kwekerijen. De meeste biologische zalmkwekerijen liggen in Ierland. In Vietnam wordt biologische pangasius gekweekt.

    Zeevruchten met het Waddengoud-logo hoeven niet per sé biologisch geteeld te zijn. Wel moeten ze op milieuvriendelijke manier in het waddengebied zijn gevangen of geoogst. Deze producten vinden vooral hun weg naar de wat luxere restaurants op de eilanden en langs de waddenkust. Het gaat dan bijvoorbeeld om gerookte harder en handgeraapte oesters en kokkels. Ook de waddengarnalen die op Texel worden gepeld zijn voorzien van het Waddengoud-logo.

  • Run op keurmerken

    De labels MSC, EKO en Waddengoud staan op producten die op natuur- en milieuvriendelijke manier zijn gevangen of geoogst. Naast deze labels zijn er in de afgelopen jaren andere keurmerken voor visproducten verschenen, soms in samenwerking met grote supermarktketens. Die bieden meestal alleen garantie voor verantwoord visstandsbeheer en verantwoorde omstandigheden aan boord. Soms is er sprake van een extra versheidsgarantie.

    Maar inmiddels is het MSC-label echt gezaghebbend geworden. Overal in de visserijwereld probeert men het MSC-certificaat te krijgen. Daarmee zet de visserijsector grote stappen richting duurzaamheid.

  • Import van kweekvis

    Pangasius en tilapia hebben een vast plekje veroverd in de schappen van de viswinkel. Het zijn soorten die in visvijvers gekweekt worden. De pangasius-kwekerijen staan in zuid-oost Azië, tilapia wordt ook in Nederland gekweekt. Beide soorten stellen niet veel eisen aan de waterkwaliteit of de mate van overbevolking in de vijver. Bij de tilapia worden hormonen gebruikt om de jonge vrouwtjes in mannetjes te laten veranderen, want alleen het vlees van de mannetjes is lekker. In veel gevallen gaat het dus om een vorm van bio-industrie met vissen. Deze vis is erg goedkoop, zelfs als ze in ingevroren toestand over de halve wereld vervoerd worden. Er zijn wel uitzonderingen. Er is ook biologisch gekweekte pangasius, en de Nederlandse tilapia-kwekers hebben fors geinvesteerd in de milieuvriendelijkheid van hun kweeksysteem.

    De Nederlandse Noordzeevissers zijn allerminst blij met de opkomst van de panga en de strontbekken, zoals tilapia's ook wel worden genoemd. De scholfilet is wat duurder en blijft daardoor in het koelvak liggen.