Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

 

Zoek in de Encyclopedie

Dieren en planten

Water en land

Mens en Milieu

Kustbescherming   Watersnoodrampen   Waddenplan   
Delen van Nederland liggen onder zeeniveau, Ecomare, Gerbrand Gaaff, overgenomen van een oude schoolplaat

Watersnoodrampen

In het verleden waren er in Nederland verschillende rampen met het wassende water. De grootste ramp in de 20e eeuw was de watersnoodramp van 1953 die grote delen van Zeeland en Zuid-Holland, en enkele polders elders liet onderlopen en waarbij veel levens verloren gingen. Deze ramp was de aanleiding tot het opstellen van het Deltaplan en het Waddenplan. Alleen het Deltaplan is -grotendeels- uitgevoerd. Eerdere watersnoodrampen sloegen veel land weg in de Dollard en de voormalige Zuiderzee. Deze rampen waren mede de aanleiding voor de afsluiting van de Zuiderzee, waardoor het IJsselmeer ontstond. Meer over stormvloeden en watersnoden is te lezen in het hoofdstuk over de geologie en de geschiedenis van het waddengebied.

  • De watersnoodramp van 1953
    Texel: dijkverzwaring tijdens watersnoodramp, Ecomare, historisch archief Ecomare

    De watersnoodramp in de nacht van 31 januari op 1 februari 1953 werd veroorzaakt door een zeer zware en langdurige noordwesterstorm. Het water in de zuidelijke Noordzee werd tot ongekende hoogten opgestuwd. De bescherming van de kust was niet opgewassen tegen deze zware storm. De dijken braken op honderden plaatsen door en grote delen van Zeeland en Zuid-Holland werden overspoeld met zout water. Ook op Texel braken de dijken door en kwamen mensen om het leven.
    De stormramp van 1953 leidde tot het opstellen van het Deltaplan. Kort samengevat houdt dit plan in dat de meeste zeearmen in het zuiden van het land moesten worden afgesloten door dammen en dat ook elders de zeedijken flink verhoogd zouden worden. Ook voor het waddengebied tekende men een ambitieus inpolderingsplan: het Waddenplan.

  • De afsluiting van zeearmen in de Delta
    Stormvloedkering Oosterschelde, Rik Kuiper

    De Grevelingen en het Haringvliet zijn inderdaad met zware dammen afgesloten. Een echte afsluiting van de Oosterschelde stuitte op te veel bezwaren van natuurbeschermers, recreanten en beroepsvissers. Dit dwong de waterbeheerders tot een andere oplossing: men ontwierp een stormvloedkering, die de zeearm in het geval van gevaarlijke watersnood kan afsluiten. Met de tweede grote stormvloedkering, die in de Nieuwe Waterweg, voltooide men in 1997 het Deltaplan. Deze 'Maeslandkering' werd op 10 mei 1997 in gebruik genomen.

  • Zuiderzeerampen
    Ondergelopen polder 'de Volharding' (Texel 1926), Ecomare, historisch archief

    Gedurende de grote watersnoodrampen van 1825 en 1916 werden grote stukken land rond de Zuiderzee overspoeld met brak water. Veel land ging verloren. Om deze ongewenste gevolgen te stoppen, besloot men rond 1920 om de Zuiderzee af te sluiten en vervolgens grote delen in te polderen. Het belangrijkste voordeel van het inpolderen was dat er nieuw land ontstond wat geschikt gemaakt werd voor landbouw en bewoning.