Onderaan de dijk zie je vaak rijtjes palen staan. Deze palen, die trouwens bijna twee meter lang zijn, vormen de "teenconstructie" en zorgen ervoor dat de andere lagen niet naar beneden kunnen schuiven. Dan volgt onderaan de dijk een laag basaltblokken of betonblokken, die rust op een laag grof korrelig materiaal. Tussen de stenen is veel ruimte, zodat het water makkelijk wegzakt. Door de laag korrelig materiaal kan het water weer snel afgevoerd worden naar zee. Op deze manier worden de golven geabsorbeerd en het dijklichaam beschermd. Boven de filterlaag begint het asfalt. Dit is een waterdichte laag, ook wel "gesloten bekleding" genoemd, die het dijklichaam beschermt tegen uitschuren en uitzakken. De kruin en de landkant van de dijk bestaan uit een met gras begroeide kleilaag. Deze kleilaag beschermt de dijk tegen water en houdt de laag onderliggende zand vast. De graslaag is essentieel: de wortels zorgen voor een stevige structuur, waardoor de klei niet kan wegspoelen. Ook droogt de klei door het gras niet uit.

Hoe wordt bepaald hoe hoog een dijk moet worden? De dijken worden zo ontworpen dat hun hoogte gelijk is aan de maximale waterhoogte bij een superstormvloed die statistisch eens in de 10.000 jaar voorkomt. De dijk van die hoogte heeft dan in theorie een kans van 1 op 10.000 dat hij overstroomd raakt. Deze dijkhoogte wordt afgeleid uit historische gegevens over maximale waterstanden.
In de loop van de vorige eeuw zijn de zeedijken in Nederland twee maal verhoogd. In het kader van de Zuiderzeewerken werden alle dijken, waar nodig, op een hoogte van 4,30 meter boven Normaal Amsterdams Peil (NAP) gebracht ('Zuiderzeehoogte'). Na de watersnoodramp in 1953 besloot men dat alle zeeweringen tot 7,65 meter boven NAP moesten worden verhoogd. Dit noemt men 'het op deltahoogte brengen' van de dijken. In de bovenstaande figuur is versterking en verhoging aan de binnenzijde van de dijk aangegeven. In enkele gevallen werd om landschappelijke of technische redenen de versterking buitendijks aangelegd.

Noordzeedijken zijn te vinden op de 'koppen' van Zeeuws Vlaanderen en de delta-eilanden, even ten noorden van Hoek van Holland, bij Petten (de Hondsbosse Zeewering), bij Den Helder en op de noordpunt van Texel (het Bolwerk).
Vanaf 1990 is de aanleg van nieuwe Noordzeedijken gestopt door de beleidskeuze voor zandsuppleties als belangrijkste vorm van kustverdediging.
Langs de Deltastromen en de Waddenzee liggen vrijwel overal zeedijken die de achterliggende polders beschermen tegen hoge waterstanden. De uitzonderingen op deze regel zijn de strandvlakten op alle waddeneilanden, de kweldergebieden op Vlieland, Terschelling, Ameland en Schiermonnikoog en de onbewoonde eilanden.

In 1995 is de Wet op de Waterkering in werking getreden. De dijkbeheerders zijn verplicht elke vijf jaar de dijken te toetsen aan de normen op het gebied van veiligheid. De basisnorm is dat een dijk bestand moet zijn tegen de extreme omstandigheden die eens in de 4000 jaar kunnen voorkomen. Het rapport komt uiteindelijk bij de minister van Verkeer en Waterstaat terecht.
Een aantal dijken is te laag en instabiel, zo bleek uit de periodieke schouwing van Rijkwaterstaat en het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier begin 2006. De Afsluitdijk uit 1932 is in verval en zou dringend versterkt moeten worden. Als uitgangspunt geldt bij deze dijk dat hij een superstorm moet kunnen doorstaan die eens in de 10.000 jaar kan voorkomen. De Afsluitdijk moet daarom verhoogd worden van 3,5 meter boven NAP naar 5,5 meter boven NAP, wat tussen de 100 en 400 miljoen euro gaat kosten. Ook zijn de Hondsbossche en Pettemer zeewering zwakke schakels. De Waddenzeedijk op Texel en een aantal andere dijken op de eilanden en in Friesland en Noord-Holland is eveneens niet stabiel genoeg. Een gedeelte van de Friese Waddenzeedijk is er zelfs erg slecht aan toe over een lengte van 6 kilometer. Waar de honderden miljoenen euro's vandaan moeten komen om de dijken te versterken is nog onduidelijk.
De acht zwakke schakels in de Noordzeedijken, waaronder de Hondsbossche en Pettemer zeewering, worden tussen 2007 en 2010 aangepakt. Hiervoor wordt 96 miljoen euro beschikbaar gesteld.
In Friesland en Groningen is maar 18% van de dijken in orde, volgens het Wetterskip Fryslan. Uit berekeningen blijkt dat bij een grote doorbraak van de de Waddendijk in theorie 1000 doden kunnen vallen en er een schade van 100 miljard euro zal ontstaan. Om de dijken weer in orde te brengen is 90 miljoen euro nodig.
Voor het veiliger maken van de Afsluitdijk werden in 2008 acht plannen gepresenteerd bij het ministerie. In één daarvan worden extra kwelders aangelegd aan de waddenzijde, mede met oog op de natuur en de recreatie. De Tweede Kamer zal in december 2008 een keuze maken, waarna enkele van de plannen verder worden uitgewerkt.

Een zwakke plek is de Hondsbossche Zeewering bij Petten. Deze dijk bleek onveilig toen TNO de nieuwste rekenmodellen van de golfenergie tijdens een superstorm er op los liet. De versterking van de dijk heeft daardoor hoge prioriteit gekregen in het schema voor de kustverdediging. Ophoging van de Hondsbossche Zeewering is niet de beste optie. De dijk zou 1,5 tot 3,5 meter moeten worden verhoogd. Uit een studie van het projectbureau Kustvisie 2050 bleek dat een serie strekdammen, in combinatie met forse zandsuppleties, minder geld zou kosten en net zo effectief zou zijn als een ophoging.
Als tijdelijke oplossing is in 2005 een stalen damwand in de kruin van de zeewering geslagen, zoals dat ook al bij de Pettemer zeewering is gebeurd. Ook is het gras aan de bovenkant van de dijk vervangen door basaltvormige betonblokken in een dambordpatroon.