Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

 

Zoek in de Encyclopedie

Noordse stern

afmetingen:

lengte: 33-35 centimeter
spanwijdte: 80-95 centimeter

gewicht:

110 gram

kleur:

lichtgrijze rug, zwarte kopkap, rode poten en snavel

leeftijd:

maximaal 30 jaar

voedsel:

kleine vis, zoals zandspiering, maar ook garnalen en kleine krabben

voortplanting:

geslachtsrijp: 4 jaar
aantal eieren: 1-2 per nest

  • Ned: Noordse stern
  • Eng: Arctic tern
  • Fra: Sterne arctique
  • Dui: Küstenseeschwalbe
  • Dan: Havterne
  • Nor: Rødnebbterna
  • Fries: Noardske stirns
  • Ital: Sterna codalunga
  • Lat: Sterna paradisaea
Noordse stern, Jeroen Reneerkens

Noordse stern

Noordse sterns zijn de kampioen van alle trekvogels. Zij trekken het verst naar het zuiden om te overwinteren, tot aan het ijs van de Zuidpool. In het voorjaar keren ze weer terug naar hun broedgebieden in het Noordzeegebied en verder noordwaarts. Dit komt neer op een jaarlijkse reis van zo'n 35.000 kilometer!

Op Texel


Het eerste zekere broedgeval van de noordse stern in Nederland was op Texel, in 1898. In het begin van de eenentwintigste eeuw ging het even wat slechter met de noordse sterns op Texel. Van 2004 tot 2006 broedden er maar een handjevol paartjes op het eiland. Gelukkig gaat het de laatste jaren weer wat beter. In 2009 werden er 39 paren gevonden, waarvan 21 op het Wagejot.

  • Bedreiging
    Broedkolonie noordse sterns (Farne Islands), Foto Fitis, www.fotofitis.nl

    Het aantal noordse sterns in het waddengebied is de laatste tien jaar gehalveerd. In 1999 werd nog een record van zo'n 2000 paartjes geteld, maar vanaf die tijd ging het bergafwaarts. Uit metingen blijkt dat de sterns al jaren niet genoeg jongen kunnen grootbrengen. Voor een gezonde populatie zouden ze 0,75 jong per jaar moeten afleveren, maar dit blijkt 0 tot 0,24 te zijn. Mislukte broedseizoenen worden vaak veroorzaakt door overstroming van de broedgebieden als de vogels op hun nest zitten. Hoge waterstanden in de broedtijd komen steeds vaker voor, waarschijnlijk door de klimaatverandering. Ook worden veel jongen opgegeten en vinden de ouders het moeilijk om genoeg voedsel te vinden.

    Noordse sterns zijn gevoelig voor het wegvangen van vis door de industrievisserij, zoals in het begin van de jaren tachtig van de vorige eeuw bij de Shetland-eilanden. Rond die eilanden ging in die periode het broedsucces met meer dan 70% omlaag. De noordse stern is beschermd via de Vogelrichtlijn van de EU.

    Bijna alle noordse sterns in Nederland broeden in het waddengebied. Op Griend is de grootste broedkolonie.

  • Dubbelganger

    Noordse sterns lijken sprekend op visdieven. Zeevogeltrektellers kunnen de vogels tijdens het tellen niet goed uit elkaar houden en noteren dan een 'noordse dief'.

Geringd

Aan het strand van Namibie, diep in Afrika,  lag een dode vogel. Een bekende, tussen alle bijzondere Afrikaanse dieren: een noordse stern. Hij had nog een ringetje om ook. Waar zou hij vandaan komen? Hij was 17 jaar eerder geringd in Zweden. En wij vonden dat we ver gereisd hadden, per vliegtuig en auto vanuit Nederland. Hij had een nog langere reis op eigen kracht gemaakt. Alleen zou hij nooit terugkeren.

Jacques de Raad en Laura Kooistra, 2e woningbezitters op Texel