De meeste mossen hebben een voorkeur voor een specifieke standplaats. De standplaats wordt gevormd door zowel abiotische (van niet-levende oorsprong) factoren: klimaat, grondsoort en bodemvochtigheid als biotische (van levende oorsprong) factoren: dieren, andere planten en mensen. Voor mossen zijn de volgende abiotische factoren van belang: vochtgehalte (niet zo zeer van de bodem zelf als wel de luchtvochtigheid), de zuurgraad van de bodem, de beschikbaarheid van voedingstoffen en de luchtkwaliteit.
In de duinen zijn veel verschillende standplaatsen te vinden. Deze onderscheiden zich van elkaar door het verschil in kalkrijkdom, lichtintensiteit, vochtigheid en voedselrijkdom. De uitwerking die de verschillende milieufactoren hebben op het voorkomen van bepaalde mossen wordt duidelijker bij een wandeling door de duinen. De grootste verschillen zijn er tussen de noord- en zuidhellingen. Op de zuidhellingen groeien de mossen in grauwe pollen. Op de noordhelling en in vochtige duinvalleien groeien ze daarentegen in fris groene pollen.

Naast de verschillen tussen de kalkrijke en kalkarme duinen zit er ook nog verschil in de kalkrijkdom van de binnen- en buitenduinen. Dit verschil wordt veroorzaakt doordat in de binnenduinen de neerslag voor kalkuitspoeling zorgt, terwijl in de buitenduinen steeds nieuw kalkhoudend zand aangevoerd wordt. De kalkrijkdom heeft direct invloed op de zuurgraad van de bodem. Bevat de bodem weinig kalk dan is hij zuur en groeien er voornamelijk zuurminnende soorten, zoals gewoon knopjesmos (foto). Op bodems met veel kalk groeien voornamelijk kalkminnende mossoorten, zoals gewoon puntmos.

Net als veel andere planten geven mossen een indicatie van de heersende milieu-omstandigheden. Mossen reageren sneller op veranderingen in het milieu dan de hogere planten. Dit komt doordat mossen water en voedingsstoffen opnemen via de bladeren, direct uit de lucht. De hogere planten hebben wortels voor de opname van de benodigde stoffen. Wortels zitten vaak diep in de grond en reageren daarom langzamer op veranderingen in het milieu. Kleine verschillen in (abiotische) milieuomstandigheden, waaronder iets meer licht, vocht, of kalk, vallen aan de verschillen in de mosflora af te lezen. Aan de hogere planten zijn deze verschillen niet af te lezen doordat op de diepte waar hun wortels zitten deze verschillen niet meer bestaan.
Door de verschillende eigenschappen van de verschillende soorten mossen kan de aanwezigheid van een soort inzicht geven in de processen die zich er afspelen. Mossen die op aan overstuiving blootstaande plaatsen groeien zijn bijna allemaal soorten met omhoog groeiende stengels. Onder struwelen en op andere beschutte plaatsen groeien voornamelijk kruipende mossen. Onder droge omstandigheden hebben mossen geplooide bladeren en een omgerolde bladrand of een bladtop zonder bladgroen, ook wel glashaar genoemd.
Sommige mossen zijn echte pioniersplanten, ruig haarmos legt stuifzand vast, dit is de eerste stap in de successie. Krulmos en paraplutjesmos groeien op brandplekken en zwaar verontreinigende grond.