Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player
 

  • English
  • Deutsch
Zoek in de Encyclopedie

Dieren en planten

Water en land

Geschiedenis   De Middelzee en de Marne   

Mens en Milieu

Terpen in Westergo (Middeleeuwen, 500-1000), Ecomare

De Middelzee en de Marne

Het oude zeekleigebied in Friesland werd vroeger door een grote zeearm, de Middelzee, in tweeën gedeeld. Deze zeearm ontstond in de derde eeuw na Christus , toen het zeewater grip op de veengebieden kreeg. In het jaar 500 maakte de Marne contact met de Middelzee. Westergo werd een eiland. Na het ontstaan van de Zuiderzee verlandden de Marne en Middelzee en door diverse inpolderingen ontstonden tussen 1000 en de 1800 de Nieuwlanden en Het Bildt. Leeuwarden, eens een nederzetting aan zee, werd een stad in het binnenland.

  • De vorming van de Middelzee

    Zo'n 1000 jaar v.Chr. lag er nog een dik veenpakket op de plaats van de Middelzee. De Boorne, een rivier die bij Akkrum nog steeds zichtbaar is, mondde in zee uit. Een duinenrand beschermde het land, maar via geulen drong de zee het land binnen. De zee zette klei af op het veen, waardoor brede kwelderwallen ontstonden. De kwelderwal en de daarachter gelegen klei-op-veen gebieden trokken bewoning aan. Om vaker te kunnen beschikken over droog land voor hun vee groeven de bewoners een stelsel van sloten. Daardoor werd het veen ontwaterd en klinkte het in. De blootstelling aan zuurstof uit de lucht zorgde voor extra afbraak van het veen, waardoor uiteindelijk het woongebied daalde. In de derde eeuw n.Chr. kreeg het zeewater opnieuw grip op het binnenland en in de eeuwen daarna vormde zich de Middelzee door een verbreding van de Boorne.

  • De Marne

    De Marne was een ook zeearm, net als de Middelzee, en lag in het verlengde van de huidige geul tussen Harlingen en Terschelling. Rond 500 n.Chr. maakte de Marne contact met de latere Middelzee. Hierdoor werd Westergo van de rest van Friesland afgesneden. Meer veen werd weggeslagen en rond 700 n.Chr. was Westergo een eiland.