Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player
 

  • English
  • Deutsch
Zoek in de Encyclopedie

Dieren en planten

Water en land

Boschplaat   Ontstaan en ontwikkeling   

Mens en Milieu

Boschplaat kwelder, foto fitis, sytske dijksen

Ontstaan en ontwikkeling van de Boschplaat

In het midden van de 19e eeuw groeide de zandplaat de Boschplaat vast aan oostkant van het eiland Terschelling. Het Koggediep, dat voordien de plaat van het eiland scheidde, werd steeds ondieper en verzandde uiteindelijk helemaal. De Boschplaat was toen een onbegroeide zandplaat zonder slenken, die vaak overstroomde. Er waren alleen wat duintjes aan de wadkant: de Smouseduintjes, die tegenwoordig meestal Tweede Duintjes worden genoemd.

  • Natuurlijke ontwikkeling

    Hier veranderde een tijdlang niet veel aan: er kwamen wat meer duintjes, met wat ijle begroeiing. Er gingen zilvermeeuwen broeden. De eilanders raapten de eieren, maar bemoeiden zich verder niet met het gebied. De duintjes op de zandplaat gingen echter de vloed- en ebstroom sturen tussen de duincomplexen door. Door uitschuren ontstond een geul, die steeds dieper werd. Toen in de twintiger jaren van de vorige eeuw deze geul de Boschplaat in tweeën dreigde te snijden, greep Rijkswaterstaat in.

  • Menselijke bemoeienissen
    Boschplaat met stuifijk en stuivend duin, foto fitis, sytske dijksen

    In 1920 legde Rijkswaterstaat een stuifdijk aan tussen de tegenwoordige Eerste Duintjes en het duingebied bij paal 18 en 20. De bedoeling is dat zo'n stuifdijk met behulp van stuivend zand verder zal groeien. Door een verkeerde ligging was er gebrek aan stuivend zand. De dijk brak door. In 1929 probeerde men het nog een keer. Dat liep weer op niets uit. De resten van deze mislukte stuifdijk zijn nog als een lage duinrug in het landschap te herkennen.

    Ondertussen was de luchtvaart zo ver gevorderd, dat er luchtfoto's gemaakt konden worden. Op een luchtfoto van de Boschplaat was te zien wat wel een goede plek zou zijn voor een stuifdijk: tussen paal 20 en 29. In 1931 werd die aangelegd, met takkenschermen. Door die stuifdijk, die snel hoog werd, is de Boschplaat geworden tot wat hij nu is. Sinds de aanleg van de stuifdijk is het gebied een groene kwelder geworden.

  • De kwelders van de Boschplaat
    Boschplaat, stuivend duin, foto fitis, sytske dijksen

    De kwelders van de Boschplaat zijn dus op een andere manier ontstaan dan de kwelders aan de waddendijk. Dijkkwelders ontstaan door steeds hoger opslibben van de bodem, totdat deze hoog genoeg komt te liggen om plantengroei mogelijk te maken.

    Op de Boschplaat ging het anders. Daar zijn de kwelders op een strandvlakte ontstaan. Na het aanleggen van de stuifdijk had de Noordzee geen toegang meer. De snelheid van de vloedstroom bij storm was niet zo groot meer, en op de strandvlakte bleef na elke storm een laagje slib achter. Daardoor konden er planten gaan groeien. Al snel werd het een vrij hoge kwelder, met de daarbij behorende planten. De lagere delen langs de wadkant overstromen veel vaker, en daar is een dikkere sliblaag ontstaan. De begroeiing begint daar met pionierplanten zoals zeekraal.

  • Vlinders
    duinparelmoervlinder, foto fitis, sytske dijksen

    Je zou het niet verwachten, maar de Boschplaat één van de beste vlindergebieden van Nederland. Bijna de helft van alle vlinderrsoorten die in Nederland voorkomen, vind je op de Boschplaat! Veel soorten komen uit de duinen, waar voor elke soort een geschikt plekje te vinden is. De bloemen op de kwelder, zoals lamsoor en zeeaster, zijn voedselplanten voor deze vlinders. Verder trekken sommige soorten vlinders, zoals de distelvlinder, langs de kust. Ook die weten de voedselplanten op de kwelder te vinden. Er zijn ook nachtvlinders die als rups op kwelderplanten leven. Op de Boschplaat komen meer dan 600 soorten nachtvlinders voor! Daarvan zijn er zo'n 30 heel zeldzaam. Deze komen alleen op kwelders voor.