Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

 

Zoek in de Encyclopedie

Dieren en planten

Water en land

Natuur   Noordsvaarder   

Mens en Milieu

stuifduinen Noordsvaarder, Jan Pieter Kok

Noordsvaarder

De Noordsvaarder is een gebied van strandvlaktes, van kwelders, van stuifdijken, van primaire duinvalleien. Vanaf de pioniersvegetatie is de hele plantensuccessie er te volgen. Door de zich ontwikkelende vegetatie komen er veel vogel- en vlindersoorten voor. Nieuwe duinen en kwelders worden er nog steeds gevormd. Onderdeel van de Noordsvaarder vormen de Kroonpolders en het Griltjeplak.

  • Staatsnatuurmonument
    De Noordsvaarder, Jan Pieter Kok

    De Noordsvaarder is een Staatsnatuurmonument sinds 1924.
    Het natuurgebied van 650 hectare omvat de strandvlakte ten westen van West-Terschelling plus het hele duingebied ten noordwesten van het fietspad door de duinen van West-Terschelling naar paal 8.
    De Noordsvaarder is een gebied van strandvlaktes, van (nog jonge) kwelders, van stuifdijken en duinmeren. Maar het is vooral het gebied van de primaire duinvalleien, zowel natte, vochtige als droge. De hele plantensuccessie is er te volgen: van pioniersvegetatie via allerlei tussenstadia tot vegetatie in een eindstadium. Door de zich ontwikkelende vegetatie gaan steeds meer vogelsoorten in de loop van tientallen jaren zich er thuisvoelen.
    Processen als duin- en kweldervorming zijn er nog terug te vinden.

  • Uitzicht
    Noordsvaarder, Jan Pieter Kok

    Wilt u in één blik het gebied overzien, dan moet u het Seinpaalduin beklimmen. Dit is het hoge duin pal ten westen van West-Terschelling. Er lopen verschillende van trappen voorziene paden omhoog. Het uitzicht hiervandaan over de Noordsvaarder, het Groene Strand en zelfs over een stukje van de Kroonpolders is bijzonder mooi.

  • Ontstaan van het gebied
    Noordsvaarder, Arjen Kok

    Het natuurgebied de Noordsvaarder is nog betrekkelijk jong. Altijd al hebben er zandbanken gelegen ten westen van Terschelling, nu nog. Een aantal van zulke zandbanken sluiten zich aaneen en deze grote zandvlakte, de Noordsvaarder, verzandt in 1866 met het eiland. De zeereep loopt op dat moment van direct ten westen van West-Terschelling, achter het Griltjeplak langs naar paal 8. De pas gestrande Noordsvaarder vormt ten westen van deze zeereep een enorme onbegroeide vlakte zonder duinen. Zo'n strandvlakte is echter een ideaal terrein voor nieuwe duinvorming, vooral als er, zoals op de Noordsvaarder, voldoende aanvoer van zand is.

  • Vogels van de Noordsvaarder
    Trekvogels boven de Noordsvaarder, George Visser

    Naarmate de vegetatie zich verder ontwikkelt, vinden steeds meer vogelsoorten er een geschikt plekje. Het aantal broedvogels op Terschelling, en ook op de Noordsvaarder, is in tientallen jaren tijd enorm toegenomen. Altijd intrigerende roofvogels als bruine en blauwe kiekendief zijn er, als ze hoog in de lucht hangen op zoek naar prooi als muizen, (jonge) konijnen en vogeltjes, vaak te zien.
    In de duinmeertjes broeden eenden als wintertaling, wilde eend, slobeend. Het is ook het domein van schuwe waterral en de meerkoet. De rietvelden bieden een uitstekende beschutting. In de drogere delen van de Noordsvaarder duinen kom je de bergeend tegen. Een beetje vreemde plek voor zo'n prachtig gekleurde grote watervogel, maar het dier komt er ook alleen maar om in verlaten konijnenholen te broeden. Een andere vogel, veel minder groot, die in konijnenholen op de Noordsvaarder broedt, is de tapuit.
    De karakteristieke vogel van de Noordsvaarder is echter de prachtige wulp met zijn lange, iets naar beneden gebogen snavel. De Noordsvaarder levert voldoende voedsel voor het dier: wormen, duizendpoten, spinnen, slakken, kikkers, en ook de besjes van de kraaiheide. In kleine kolonies is op de schaars begroeide strandvlaktes de kluut te vinden.
    De cranberryvelden schijnen een aantrekkingskracht te hebben voor de watersnip. Het roepen van de eigen naam verraadt de koekoek, die uiteraard niet zelf broedt, maar dit vaak overlaat aan bijvoorbeeld de graspieper.
    Evenals de veldleeuwerik is de graspieper een druk vogeltje. Allebei komen ze in open terrein voor. In de natte duinvalleien is ook de moeilijk te benaderen gele kwikstaart te vinden. Is er begroeiing als kruipwilg, riet of gagel aanwezig, dan kom je ook het paapje, de rietzanger, de rietgors en de kleine karekiet tegen in de natte valleien. Waar op de stuifdijken dicht struikgewas voorhanden is, voelen de heggenmus, de braamsluiper, de fitis en de kneu zich thuis.

  • Overige fauna

    Naast vogels komen ook veel andere diersoorten voor op de Noordsvaarder. Deze zijn beschreven onder het kopje 'Zoogdieren, reptielen en al die andere beestjes' in de biotoopbeschrijving van de Terschellinger duinen.