Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player
 

  • English
  • Deutsch
Zoek in de Encyclopedie

Dieren en planten

Water en land

Mens en Milieu

Overige delfstoffen   Mineralen   

Mineralenrijk zand

Mineralen zijn anorganische verbindingen van scheikundige elementen, die vooral in de harde gesteentelagen in de aardkorst voorkomen. In Nederland zijn die lagen alleen in Limburg zonder veel moeite bereikbaar. Dat mineralen ook in de Noordzee te vinden zijn, is een gevolg van erosie door wind, rivieren en landijs. De harde steenlagen waarin zich mineralen zoals goud en zilver zouden kunnen bevinden, zitten in het grootste gedeelte van Nederland op een diepte van zeker 3500 meter. De exploratie van dergelijke aders is technisch vrijwel onmogelijk, onder meer door de hoge temperatuur die op die diepte heerst. Aardolie en aardgas bevinden zich op dezelfde diepte, maar hun verschijningsvorm (vloeibaar en vluchtig) maakt het gemakkelijker ze naar boven te halen.

  • Waddengebied

    Voor de kust van Ameland en Terschelling zitten zware mineralen in de zeebodem. Het gaat om granaat, ilmeniet, rutiel en zirkoon. De mineralen komen voor in een gebied met een oppervlakte van ongeveer 60 vierkante kilometer. Normaal bevat zand slechts 0,5 tot 1% aan zware mineralen. In de gebieden ten noorden van Terschelling en Ameland gaat het om 10 tot 20%. De waarde van de mineralen wordt op 91 tot 230 miljoen euro geschat.

  • Winning

    Winning van de zware mineralen die nu in de Noordzee gevonden zijn, kan bijvoorbeeld met een baggerschip. Maar er zijn nog geen mineraalverwerkingsfabrieken in Nederland. Bovendien is in 1989 uit een studie naar de economische en technische haalbaarheid van de winning gebleken dat de concentraties zware mineralen tenminste vijf tot zeven keer hoger moeten zijn voor een economisch rendabele winning.
    De mineralen zijn ontdekt door het Kernfysisch Versneller Instituut (KVI) van de Rijksuniversiteit Groningen met behulp van een sensor, die de radioactieve straling meet. De stralingsgegevens geven een indicatie van de hoeveelheid zware mineralen in het zand. Zandkorrels met zware mineralen bewegen onder invloed van de golfbeweging van het water over de zeebodem in de richting van de kust. Lichter zand daarentegen wordt in hogere waterlagen heen en weer geslingerd, soms zelfs tegen de golfrichting in. Bij harde storm kunnen zware mineralen zich massaal verplaatsen. Begin 1992 heeft een extreem zware storm de afzetting van 25.000 kubieke meter roodgroen zwaar zand veroorzaakt op de kust van Ameland. Van dat zand bestond 80% uit zware mineralen.