Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player
 

  • English
  • Deutsch
Zoek in de Encyclopedie

Dieren en planten

Mossel   Tweekleppigen   

Water en land

Mens en Milieu

Schelpdiervisserij   Mosselen   Mosselzaad   Natuurbeleid   Natuurbeschermingswet   Habitatrichtlijn   Vogelrichtlijn   
Mosselzaad, Kees Groot

Mosselzaadvisserij

In het voorjaar legt een mossel miljoenen eieren. De larven zweven eerst vrij in het water en vestigen zich, als ze niet worden opgegeten, op een geschikte plek. Als ze zijn uitgegroeid tot een mosseltje van één tot twee centimeter spreekt men van mosselzaad. De mosselvissers vissen dit zaad op van het wad en zetten het uit op percelen waar de mosselen verder kunnen groeien. De mosselzaadvisserij is schadelijk voor de natuur op de wadbodem. Daarom wordt tegenwoordig steeds meer mosselzaad gewonnen in hangculturen, oftewel mosselzaadinvanginstallaties (MZI's).

  • Vergunningen verplicht

    De mosselzaadvisserij vindt tweemaal per jaar plaats, in het voor- en najaar. Die in het voorjaar is het belangrijkste. De vissers zijn er 3 tot 5 weken mee bezig. Ze moeten een speciale vergunning in het kader van de Natuurbeschermingswet hebben.

  • Een eind aan de mosselzaadvisserij

    In 2005 en 2008 heeft de Raad van State geoordeeld dat het ministerie van LNV ten onrechte vergunningen voor de mosselzaadvisserij heeft verstrekt. De zaadvisserij op de wilde mosselbanken is in strijd met de Europese richtlijnen. De vissers, de overheid en de natuurorganisaties hebben daarna afgesproken dat de zaadvisserij op de wadplaten afgebouwd zal worden. De mosselsector krijgt tot 2020 de tijd om zichzelf om te vormen tot een duurzame sector. Om dat te bereiken moet de productie van mosselzaad in de invanginstallaties groeien, zodat de mosseltelers steeds voldoende zaad hebben voor de kweekpercelen.

  • MZI's
    Mosselzaad project van Kees Groot, Boudewijn Winterink, Antha

    Een leuk woord voor galgje: mosselzaadinvanginstallatie, kortweg MZI. De pionier was Kees Groot uit Den Helder. Bij het Balgzand heeft hij vanaf 2000 een nieuwe techniek getest om mosselzaad te oogsten. Hij hing daar 7 grote netten van 330 vierkante meter in het water. Op die netten zetten zich mossellarven vast. Op het ponton 'Kaatje Mossel' worden de mosseltjes van de netten geschraapt. In september 2008 waren er al 19 bedrijven met 45 installaties actief in de Waddenzee en de deltawateren.
    IMARES deed in 2007 onderzoek naar de beste plaatsen en methoden voor de invang van mosselzaad. De westelijke Waddenzee en de Voordelta blijken de beste plekken te zijn. Verticale netten leveren meer zaad op dan horizontale. Rondom de MZI's verandert het zeeleven. De garnalenvissers vangen rond de MZI's extra veel garnalen. Er ontstaan natuurlijke mosselbankjes omdat het zaad van de installaties af valt.
    De overheid heeft bepaald hoeveel MZI's er in de Nederlandse getijdenwateren mogen komen: 66O hectare in de westelijke Waddenzee, 200 hectare in de Oosterschelde en 300 hectare in de Voordelta. 

  • Mosselen kweken

    Het is mogelijk om mosselen vanaf het ei-stadium op te kweken. Proefprojecten draaien in Zeeland en op Texel, waar in grote bassins mosselen worden gekweekt. Deze projecten verkeren in een experimenteel stadium. Regelmatig zijn er problemen met plaagalgen. De 'vijvermosselen' worden dan verplaatst naar schone wateren. De oogstbare mosselen bleken vrij van gifstoffen te zijn.

  • Mosselen importeren

    Omdat het soms moeilijk is om aan inheems mosselzaad te komen, halen de vissers het ergens anders vandaan. Tot 1997 haalden de mosselvissers behoorlijk wat mosselen uit de Ierse en Keltische zee om ze uit te zaaien in de Oosterschelde. De overheid verbood deze import omdat het gevaar  bestaat dat er gevaarlijke organismen met de transporten mee komen. Maar in december 2008 besliste het Europese Hof dat er in dit geval geen sprake hoeft te zijn van het opzettelijk importeren van gebiedsvreemde organismen. Een ingewikkeld juridisch steekspel moet nu uitwijzen of de import van Ierse mosselen mag of niet.