Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

 

Zoek in de Encyclopedie

Dieren en planten

Water en land

Huidige plannen voor landaanwinning, Ecomare, Gerbrand Gaaff

Landaanwinning

De tijd van de landaanwinning door kwelderwerken en grote inpolderingen in Nederland is voorbij. De kentering kwam toen bleek dat er geen grote behoefte in Nederland meer is aan extra landbouwgrond. Toch is er hier en daar sprake van plannen voor nieuwe landaanwinning, maar dan gaat het om extra grond voor industrie en transport (Maasvlakte, Schiphol-in-zee) of woningbouw (kustlocatie).

  • Noordzee

    Ook worden er nu en dan plannen ontwikkeld waarbij de hele Hollandse kustlijn wordt verlegd. De meest recente variant daarvan heet 'blauwe eilanden'.
    Alle plannen voor landaanwinning in de kuststrook hebben als nadeel dat er sprake zal zijn van ingrijpende veranderingen in een uniek natuurgebied.
    Het beleidsmatige kader voor landaanwinningsprojecten op de Noordzee is de Nota Ruimte. In het Regeringsvoornemen van de Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening, de voorloper van de Nota Ruimte, is er sprake van een uitbreiding van de Maasvlakte en een ruimteclaim ten behoeve van een luchthaven in zee. Voor plannen als de kustlocatie en de Haakse Zeedijk wordt geen ruimte gereserveerd.

  • Invloed van kustuitbreiding op de ecologie van de Noordzee

    In opdracht van het RIKZ heeft WL Delft Hydraulics onderzocht welke invloeden bouwen in zee heeft op de Noordzee. Het onderzoeksbureau heeft gekeken naar mogelijke veranderingen van de waterbewegingen, de morfologie van de zee, de waterkwaliteit, de stoftransporten en de ecologische ontwikkeling.
    Bij grootschalige uitbreidingen (in de orde van enkele kilometers verder zee in en enkele tientallen kilometers breed) kan de getijdenwerking in de gehele zuidelijke Noordzee beïnvloed worden. Een lokale wijziging in zeestromingen lijkt echter meer voor de hand te liggen, volgens de onderzoekers. Daarbij kunnen sommige gebieden een groter getijdenverschil krijgen dan nu. Andere gebieden zullen het met minder grote verschillen tussen hoog- en laagwater moeten doen. WL Delft Hydraulics verwacht dat deze gevolgen goed te voorspellen zijn.
    Het transport van sediment langs de kust wordt door een nieuwe kustvorm beïnvloed. In de huidige situatie zijn er grote verschillen tussen gebieden op de Noordzee te zien. Sommige gebieden laten erosie zijn en andere juist aanzanding. De plaats van erosiegebieden en aanzandingsgebieden zal gaan veranderen wanneer de kustlijn gewijzigd zal worden. Door de kustuitbreidingen in te passen in de huidige sedimentstromen door ze parallel aan de stroming zonder scherpe hoeken en dergelijke te plaatsen zou het probleem geminimaliseerd kunnen worden.
    WL Delft Hydraulics constateert verder dat kustuitbreiding niet ten koste hoeft te gaan van de ecologische ontwikkeling van de Noordzee. Het bureau vindt dat de natuurwaarden de afgelopen jaren achteruit zijn gegaan en dat bepaalde vormen van kustuitbreiding kunnen bijdragen aan het herstel van natuurwaarden. Door de natuurlijke dynamiek en de gradiënten te verhogen kan veel hersteld worden. Ook kan met behulp van uitbreiding van de kust de versnippering van gebieden verkleind worden. De onderzoekers tekenen daar wel bij aan dat de natuurwaarden van de 'oude' kuststreek verminderd zouden kunnen worden omdat deze verder van de invloed van de zee komen te liggen.
    Het onderzoeksbureau geeft in de studie aan dat veel staat of valt met de vorm van de kustuitbreiding. Voor een aantal vormen hebben de onderzoekers de gevolgen nader uitgewerkt: geïsoleerd eiland, geïsoleerde kustuitbreiding, geïntegreerde kustuitbreiding, eilandenreeks, getijdenbekken en lagune en een schiereiland.