Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

 

Zoek in de Encyclopedie

Dieren en planten

Water en land

Saale-ijstijd   Zwerfstenen   

Mens en Milieu

Zwerfstenen op het wad, eARTh Works!, Wieringen

Zwerfstenen

Vooral tijdens de voorlaatste ijstijd hebben de gletsjers uit het Noorden veel materiaal aangevoerd naar het Noordzee-gebied. Dit is nu nog terug te vinden in de vorm van keileem en zwerfstenen. Onder meer op Texel en Wieringen zijn deze sporen uit een ijzig verleden op veel plaatsen te vinden.

  • De herkomst van de zwerfstenen
    Herkomst van de zwerfstenen (Scandinavië), eARTh Works!, Wieringen

    Van sommige zwerfstenen is aan de hand van hun eigenschappen vast te stellen uit welk deel van Scandinavië ze oorspronkelijk afkomstig zijn. Hier zijn drie voorbeelden: Ålandrapakivi, Bruine Oostzeekwartsporfier en Rhombenporfier.

  • Ålandrapakivi
    Alandrapakivi, eARTh Works!, Wieringen

    Ålandrapakivi is een grove graniet die zich vooral kenmerkt door grote, afgeronde kristallen met een lichte ring eromheen. Het lijkt of de grote kristallen vrijwel los in het gesteente liggen. Hieraan dankt het ook zijn naam: "rapakivi" is het Finse woord voor "rotte steen". Het gesteente komt voor in Zuidwest-Finland en op de Åland-archipel, een reeks eilanden op de grens van Oostzee en Botnische Golf. Het gesteente is ongeveer 1.4 miljard jaar oud.

  • Bruine Oostzeekwartsporfier
    zwerfsteen van Wieringen, eARTh Works!, Wieringen

    Op het vasteland van Scandinavië komen deze stenen niet voor. geologen denken dat deze stenen uit het Oostzeegebied komen, ten oosten van Stockholm.

  • Rhombenporfier
    zwerfsteen van Wieringen, eARTh Works!, Wieringen

    Rhombenporfier is een stollingsgesteente. Vergeleken met vele andere Scandinavische gesteenten is het vrij jong. Het komt uit het Perm (circa 270 miljoen jaar oud) en is ontstaan in vulkanen die daar toen waren.