Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

 

Zoek in de Encyclopedie

Garnaal

afmetingen:

tot 9 centimeter lang

kleur:

doorzichtig grijs met stipjes, bruin-roze als ze gekookt zijn

leeftijd:

2 tot 5 jaar

voedsel:

alleseter, eet ook dode dieren

vijanden:

platvissen, jonge zeehonden, allerlei vogels, garnalenvissers

voortplanting:

geslachtelijk

bijzonderheden:

Slechts 1 op de 50.000 garnalen eitjes groeit uit tot een volwassen garnaal. De rest wordt allemaal opgegeten of gaat op een andere manier dood.

  • Ned: Gewone garnaal (grijze garnaal, Noordzee garnaal, gernaarts (B), geernaars (B))
  • Lat: Crangon crangon
  • Eng: Common shrimp (brown shrimp)
  • Dui: Sandgarnele (Granat, Krabbe, Nordseegarnele, Garnele)
  • Fra: Crevette
  • Dan: Hestereje (sandhest)
garnaal, foto fitis, sytske dijksen

Garnaal

De gewone garnaal is van groot commercieel belang in Nederland. Er wordt volop op gevist in de Waddenzee, de deltawateren en langs de Noordzeekust. Het zijn echter zandbewoners. Tip: Ga niet in zee naar roze garnalen zoeken. Ze worden pas roze als ze gekookt zijn! In zee hebben ze dezelfde kleur als het zand. Ook zeedieren vinden garnalen lekker. Volwassen platvissen zijn er bijvoorbeeld gek op, maar garnalen houden zelf ook wel van een jong platvisje.

  • Verspreiding en habitat
    garnaal eet vis, foto fitis, sytske dijksen

    Gewone garnalen komen algemeen voor de Noordzee en Waddenzee. Ze hebben een voorkeur voor onbegroeide zand- of slibbodems in de kustwateren. Wanneer het koud wordt trekken ze naar dieper, warmer water. In juli 2006 was het zo warm in de Waddenzee dat de garnalen toen juist naar de koelere Noordzee trokken. Jonge garnalen blijven op de wadplaten, en graven zich in het zand. Oudere garnalen trekken zich met laagwater terug in de geulen.

  • Onzichtbare garnalen
    garnaal, foto fitis, sytske dijksen

    Op de zeebodem valt een garnaal helemaal niet op, je ziet hem alleen als hij beweegt. Hij heeft een half-doorzichtige zandkleur en de stippels op zijn rug lijken op zandkorrels. Bij gevaar kan de garnaal zich ook nog binnen 10 seconden helemaal ingraven. Alleen zijn voelsprieten en ogen steken uit het zand. Een garnaal vangen met de blote hand is een hele kunst omdat garnalen snel door het water schieten. Meestal heb je meer succes met een duwnetje. Dit duw je over de zandbodem waardoor de in het zand verstopte garnalen omhoog springen en in het net terecht komen. Garnalenvissers gebruiken klossen die over de zeebodem rollen om de dieren op te schrikken.

Ik was 15. We hadden garnalen op het strand gevangen, een emmer vol. Vol spanning gooiden we ze in een pan kokend water. Plotseling begonnen de diertjes heel hard te piepen. Hartverscheurend zielig. We hebben ze opgegeten, maar het was de laatste keer!

Sytske Dijksen, expositie

Vervellende strandkrab