Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player
 

  • English
  • Deutsch
Zoek in de Encyclopedie

Dieren en planten

Geleedpotigen   Spinachtigen   Spinnen   Hooiwagens   Teken   Baardmannetje   Grassenfamilie   Riet   Zangvogels   
  • Ned: Baardmannetje
  • Eng: Bearded Tit
  • Fra: Mésange à moustaches
  • Dui: Bartmeise
  • Dan: Skægmejse
  • Nor: Skjeggmeis
  • Fries: Burdmantsje
  • Ital: Basettino
  • Lat: Panurus biarmicus
print print
Baardvrouwtje (L) en Baardmannetje (R), Jeroen Reneerkens (jeroenreneerkens@hetnet.nl)

Baardmannetje

Het baardmannetje leeft verborgen in grote rietmoerassen. Toch is het een opvallende verschijning. De mannetjes hebben een prachtige zwarte baard, waar ze natuurlijk ook hun naam aan danken. De aantallen baardmannetjes hangen sterk af van het weer. Tijdens een mooie zomer kan een paartje wel 10 tot 20 jongen groot brengen, maar strenge winters zijn funest voor dit vogeltje. Dan kunnen er plots weer heel veel doodgaan.

  • Zorgzame ouders

    Baardmannetjes vlechten hun nest van van rietbladeren en -pluimen, meestal anderhalve meter boven het water. In de rietvelden moet zegge aanwezig zijn, soms neemt de vogel ook genoegen met lisdodde. Deze plantensoorten zijn nodig om een stevig nest te kunnen bouwen. Twee (soms zelfs drie!) keer per jaar wordt een nest van 5 à 7 eieren grootgebracht. Bij het tweede legsel helpen andere paren en de jongen uit het eerste nest mee.

  • Wisselende aantallen
    baardman, foto fitis, adriaan dijksen

    Het baardmannetje kwam rond 1940 bijna niet meer voor doordat er een aantal strenge winters waren geweest. Bij het droogleggen van de Flevopolders ontstonden rietvelden van duizenden hectares. Die werden snel door de baardmannetjes ontdekt en er ontstond een ware bevolkingsexplosie. Vanuit de Flevopolders hebben de baardmannetjes zich daarna over heel Nederland kunnen verspreiden, tot in de rietmoerassen op de waddeneilanden.

  • Verspreiding en habitat

    Echt trekken doet het baardmannetje niet. De meesten blijven overwinteren in hun broedgebied, enkelen gaan kleine stukjes naar het zuiden.

  • Tijdelijke vegetariër

    Baardmannetjes eten in de zomer vooral insecten, spinnen en kleine slakjes. In de winter worden deze tijdelijk vervangen door zaden van waterplanten. Om deze zaden te kunnen verteren verandert de maagwand van de baardmannetjes elk jaar opnieuw van bouw.