Grutto
afmetingen:
lengte: 36-44 centimeter
spanwijdte: 62-70 centimeter
gewicht:
mannetje: 280 gram
vrouwtje: 340 gram
kleur:
grijsbruin, mannetjes in de zomer met roestbruin
leeftijd:
record: 29 jaar, 9 maanden en 8 dagen
voedsel:
wormen, insecten en larven van insecten zoals emelten. In Afrika eten ze graag rijst.
voortplanting:
geslachtsrijp: 2 jaar
aantal: 4 eieren
- Ned: Grutto (marel)
- Eng: Black-tailed godwit
- Fra: Barge à queue noire
- Dui: Uferschnepfe
- Dan: Stor Kobbersneppe
- Nor: Svarthalespove
- Fries: Skries
- Ital: Pittima reale
- Lat: Limosa limosa
print
- Grutto, Johan Krol, Natuurcentrum Ameland
Grutto
De grutto roept zijn eigen naam verkeerd om; 'to-gruut-, to-gruut'. Van alle grutto's in de wereld broedt ongeveer de helft in Nederland. Daarmee is Nederland het belangrijkste gruttoland. De eerste grutto's komen eind februari in Nederland aan om te broeden. In juli zijn de meeste al weer vertrokken. Ze overwinteren in West-Afrika.
Op Texel
“Als ik de marels zo hoor roepen, kan ik niet bij de les blijven!” zei een Texelse leerling in het begin van de vorige eeuw tegen zijn leraar Jac. P. Thijsse, toen hij een standje kreeg. Hij wist dat meester daar wel begrip voor had. Marel is Texels voor grutto. Thijsse heeft er voor gezorgd dat er weidevogelreservaten op het eiland kwamen, ook voor de grutto. De meeste grutto-nesten op het eiland liggen in de reservaten van Natuurmonumenten aan de oostkust. Ook in natte duinweilanden broeden enkele paren.
- Bedreigd
- grutto, foto fitis, adriaan dijksen
Er komen steeds minder grutto's in Nederland. Tot ongeveer 1990 broedden jaarlijks zo'n 100.000 paren in het land. In 2008 werd het aantal broedparen geschat tussen 45.000 en 67.000. Bescherming van de grutto is nodig omdat de vogel bedreigd wordt door intensieve landbouw. Ze kunnen niet tegen vroeg maaien, ontwatering van landbouwgrond en veel bemesten. Ook in de natuurgebieden heeft de vogel het zwaar als gevolg van verzuring, langdurige verschraling en achterstallig beheer. Een reddingsplan voor de grutto leverde in 2005 niets op. Om de achteruitgang beter te kunnen begrijpen zijn Nederlandse biologen op onderzoek gegaan naar wat er tijdens de vogeltrek gebeurt en hoe de grutto's overwinteren. Het blijkt dat grutto’s zich in Afrika, Portugal en Spanje tegoed doen aan rijst die na de oogst op het land is achtergebleven. Maar door verbeterde landbouwmethodes blijft daar minder rijst op het land achter.
- Grutto steeds bleker
- grutto, foto fitis, adriaan dijksen
De mannetjesgrutto's waren 150 jaar geleden bonter gekleurd dan tegenwoordig. Onderzoek aan opgezette grutto's uit musea bracht dit fenomeen aan het licht. De blekere mannetjes hebben nu misschien een grotere kans op broedsucces dan bonter gekleurde exemplaren, waardoor er selectie is opgetreden in de loop van de tijd.
- Satelietzenders
