Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player
 

  • English
  • Deutsch
Zoek in de Encyclopedie

Dieren en planten

Roofdieren   Vos   

Water en land

Duingebieden   Duin (leefgebied)    Sleeswijk-Holstein   Sylt   
  • Ned: vos
  • Eng: (red) fox
  • Fra: le renard (roux)
  • Dui: der Rotfuchs
  • Nor: Rev
  • Lat: Vulpes vulpes
print print
vos, Willem van Duin

Vos

De vos heeft last van een slechte reputatie, bijvoorbeeld als kippenmoordenaar en vogelrover. Daarom zijn ze lange tijd bejaagd en verdreven. Ze eten alles wat ze te pakken kunnen krijgen, van konijnen tot dode dieren of afval uit vuilnisbakken. Ook bessen en fruit lusten ze wel. Als ze meer eten hebben gevonden dan ze op kunnen, wordt een deel van de buit begraven of verstopt. Op de Nederlandse waddeneilanden leven geen vossen, met uitzondering van Vlieland, waar ze in 2009 illegaal zijn losgelaten.

Op Texel


Op de röntgenfoto van de vos uit 2010 zijn de kogeltjes duidelijk zichtbaar, Pierre Bonnet

Een paar keer werd Texel opgeschrikt door de vondst van een dode vos op het eiland. De laatste keer was in 2010. In de berm van een Texelse landweg lag een dode vos. Hij leek te zijn aangereden. Maar röntgenfoto's van het dier lieten talloze hagelsteentjes zien. Het dier was aangeschoten. In de maag zaten resten van mestkevers die alleen in Zuid- en Oost-Nederland voorkomen. Het is dus meer dan waarschijnlijk dat de vos bij wijze van grap was neergelegd. Voor de natuurliefhebbers op het eiland was dit een 'sick joke', want voor de duizenden vogels die op Texel op de grond broeden zou de komst van vossen een ramp zijn. De  inmiddels opgezette vos en de bijbehorende röntgenfoto's zijn te zien in de expositie van Ecomare.

  • Duinbewoners

    Pas sinds 1968 is de vos weer een duinbewoner. In de Middeleeuwen werd hij daar uitgeroeid omdat hij een gevaar vormde voor de konijnenteelt. Vierhonderd jaar lang is de vos weggeweest uit de duinen. Toen de vos weer ten tonele verscheen kon hij zich snel uitbreiden, omdat zijn prooien niet meer aan hem gewend waren. Vooral grondbroedende vogels zoals meeuwen en wulpen zijn daarom nu veel zeldzamer geworden in de duinen. Toch heeft de vos, in vergelijking met bijvoorbeeld verruiging van de duinen, een kleine invloed op het broedsucces van de meeste vogels.

  • Stadsvossen

    Sinds 2000 leven er zoveel vossen in de duinen, dat steeds meer jonge vossen hun toevlucht zoeken in stadsparken en bij spoordijken. Deze "stadsvossen" eten ratten en muizen, maar ook etensresten uit de vuilnisbakken. Soms wordt een kippen- of konijnenhok bezocht.

  • Waddeneilanden

    De vos komt niet voor op de Nederlandse waddeneilanden, met uitzondering van Vlieland. Daar werden in 2009 vossen ontdekt. Waarschijnlijk zijn deze daar illegaal uitgezet, want het is erg onwaarschijnlijk dat er vossen zijn overgezwommen. Staatsbosbeheer is nu bezig om de dieren te vangen. Op Sylt, het Noord-Duitse waddeneiland dat een vaste verbinding met het vasteland heeft, komen wel vossen voor.

    Het ontbreken van de vos op de Nederlandse waddeneilanden is belangrijk voor  de lepelaarkolonies die daar te vinden zijn. Op het vasteland (bijvoorbeeld in het Zwanenwater en het Naardermeer) verdreef de vos de broedkolonies. In het Zwanenwater keerden de vogels  terug nadat een elektrisch hek was geplaatst om de vossen te weren. De kolonie van het Naardermeer verdween. De lepelaars vonden nieuwe broedplaatsen op de waddeneilanden en in Flevoland.