Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

 

Zoek in de Encyclopedie

Dieren en planten

Jakobsvlinder   Planten   Composietenfamilie   Paardenbloemen   Glad biggenkruid   Muizenoor   Duinkruiskruid   Jakobskruiskruid   Duinflora   Veelkleurige bloemen   Nachtvlinders   

Water en land

Mens en Milieu

Duinkruiskruid

afmetingen:

30 tot 150 centimeter

kleur:

geel

bloeitijd:

juni t/m oktober

bestuiving:

insecten

voortplanting:

zaad verspreid door de wind

levensduur:

tweejarig of overblijvend

  • Ned: Duinkruiskruid / Jakobskruiskruid
  • Lat: Senecio jacobaea ssp. dunensis / Senecio jacobaea ssp. jacobaea
  • Eng: Ragwort, Tansy ragwort
  • Dui: Dünen-Jakobs-Greiskraut, Jakobs-Kreuzkraut
duinkruiskruid, foto fitis, sytske dijksen

Duinkruiskruid en jakobskruiskruid

Duinkruiskruid en jacobskruiskruid zijn varianten van dezelfde plantensoort. Ze zijn berucht om hun giftigheid voor paarden en andere dieren. Natuurbeheerders letten erop dat in het hooi dat ze aan boeren verkopen geen kruiskruid zit. Duinkruiskruid en jakobskruiskruid horen bij dezelfde soort, maar hun uiterlijk en groeiplaats zijn verschillend. Het jakobskruiskruid (foto hiernaast) heeft een krans van gele lintbloemen, en het duinkruiskruid (foto hieronder) niet. Jakobskruiskruid kan niet tegen de zoute zeewind. Het duinkruiskruid groeit juist volop in de duinen, vooral op kalkhoudende bodem.

Op Texel


Duinkruiskruid, Sytske Dijksen, www.fotofitis.nl

Duinkruiskruid groeit in veel Texelse natuurgebieden. De natuurbeheerders, de boeren en de gemeente proberen te voorkomen dat er al te veel kruiskruid komt. Dat is belangrijk, omdat de planten anders overwaaien van de natuurgebieden en de bermen naar boerenland, waar vee graast.

  • Giftig
    Duinkruiskruid met rups van de Jacobsvlinder, Ecomare

    Jakobskruiskruid bevat giftige stoffen, zogenaamd pyrrolizidine alkaloïden. Grazers eten er op het land keurig omheen. Maar als de planten gedroogd zijn en in het hooi zitten blijven ze ook giftig. Dan kan het vee de plant niet meer herkennen en gaan ze er toch van eten. De dieren krijgen dan ernstige leveraandoeningen. Er zijn dierenbeschermers die daarom pleiten voor uitroeiing van deze plant.
    Toch maakt Jacobskruiskruid het zichzelf op den duur onmogelijk verder te groeien. Na een paar jaar is de bodem op e plek waar de plant groeit ongeschikt geworden door alle bacterën en schimmels die rond de wortels zijn verzameld. Wanneer je de planten steeds weer weghaalt blijft de bodem rijp voor het volgende jacobskruiskruidplantje... Je kunt dus beter wachten tot de plant zelf de groeiplaats ongeschikt heeft gemaakt voor opvolgers, en in de tussentijd voorzichtig zijn met hooien.

  • Geliefd bij insecten
    Duinkruiskruid met St Jans vlinders, Sytske Dijksen, www.fotofitis.nl

    De geelzwarte zebrarupsen van de Jacobsvlinder kunnen van het kruiskruid eten. Ze zijn in staat om het gif in hun huid op te slaan zonder dat ze er last van hebben. Dat is handig, want daardoor zijn ze zelf ook giftig! Ze zijn geel met zwart, de waarschuwingskleuren van de natuur. De Jacobsvlinders zelf zie je zelden op de planten. Als zij vliegen bloeit het kruiskruid nog niet. De Sint Jansvlinder vliegt later, en dan bloeien de planten wel. Zoals je op de foto kunt zien bezoeken ze  de bloemen graag.