Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player
 

  • English
  • Deutsch
Zoek in de Encyclopedie

Dieren en planten

Water en land

Twaalfmijlszone

Vroeger rekenden kuststaten de zone tot drie mijl uit de kust tot hun gebied. Het VN-Zeerechtverdrag uit 1982 stelt vast dat de territoriale wateren van een aan zee gelegen staat zich mogen uitstrekken tot twaalf mijl uit de kust, gerekend vanaf de laagwaterlijn. Tot in detail is aangegeven hoe met passer en liniaal moest worden gemanipuleerd in riviermondingen, baaien, zeestraten en andere situaties die tot geschilpunten zouden kunnen leiden. Kuststaten hebben over deze twaalfmijlszone de volledige zeggenschap. Er is één beperking: aan schepen van andere naties mag niet het recht op onschuldige doorvaart worden ontzegd. Het woord onschuldig duidt daarbij op het eventueel schenden van de rechtsregels van de betreffende kuststaat.

  • Grenzen

    Voor de instelling van de 12 mijls grens voor de territoriale wateren was het vaak onduidelijk welk deel van de aangrenzende zee bij een land hoorde. Veel landen hielden de grens van 3 zeemijlen aan die gebaseerd was op de reikwijdte van de indertijd gebruikte kanonnen. Andere landen namen de grenzen wat ruimer.
    Het VN-verdrag laat nogal wat over aan 'goed overleg' tussen de verschillende staten. Dat werkt onduidelijkheid en zwakte in de hand. Aan de andere kant is er op tal van gebieden al heel veel onderling geregeld, zowel tussen staten als bijvoorbeeld op EU-niveau. Het VN-verdrag heeft daarom op veel punten het karakter van een richtlijn voor recht dat in de praktijk al in ontwikkeling is.
    In EU-verband zijn afspraken gemaakt over de territoriale wateren. EU-lidstaten zijn bevoegd een exclusieve twaalfmijlszone in te stellen of te handhaven. In deze zone mogen alleen vissersschepen vissen die van oudsher in de betrokken wateren vissen en die opereren vanuit de havens in de betrokken zone. Nederland heeft een dergelijke twaalfmijlszone ingesteld bij beschikking van 23 augustus 1983.
    Sommige landen maken nog steeds geen gebruik van het recht op een twaalfmijlszone. De territoriale wateren van Noorwegen strekken zich bijvoorbeeld slechts uit tot drie mijl buiten de kust.