Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

 

Zoek in de Encyclopedie

Dieren en planten

Mens en Milieu

Gewone vinvis

afmetingen:

Mannetjes tot 21 meter, vrouwtjes tot 23 meter, bij geboorte 6,5 meter

gewicht:

tot 40.000 kilo, bij geboorte 3600 kilo

kleur:

grijsachtig

leeftijd:

mogelijk tot 100 jaar, record 130-140 jaar

voedsel:

kleine kreeftjes (krill), schoolvormende vissen en pijlinktvissen

voortbeweging:

zwemmen

vijanden:

mensen

voortplanting:

geslachtelijk
geslachtsrijp: vanaf 6-12 jaar
draagtijd: 11-12 maanden
aantal:elke 2 tot 5 jaar één kalf

  • Ned: Gewone vinvis
  • Lat: Balaenoptera physalus
  • Eng: Fin whale
  • Dui: Finnwal
  • Dan: Finhval
  • Nor: Finnhval
Gewone vinvis, Frits-Jan Maas

Gewone vinvis

De gewone vinvis is het op één na grootste dier ter wereld. Alleen de blauwe vinvis wordt nog groter. Gewone vinvissen kunnen met hun grote lijf helemaal uit het water springen, waarna ze met een grote plons weer terugvallen. Het zijn lange, slanke walvissen met een puntige kop. Omdat ze zo goed gestroomlijnd zijn kunnen ze snel zwemmen, zo'n 45 kilometer per uur. Als ze jagen zwemmen ze op hun rechterzijde, zodat hun linkerzij omhoog wijst. Zo is de lichtere kleur aan de rechterkant van de kop minder opvallend voor de prooidieren waar ze op jagen.

  • Waarnemingen van levende gewone vinvissen in de Noordzee
    Gewone vinvis, Marijke de Boer

    Op 21 september 1979 werden voor Scheveningen de blaaswolken van drie grote baleinwalvissen gezien, en op 30 mei 1987 een 'grotere vinvis' bij de Doggersbank. Waarschijnlijk waren het gewone vinvissen. De eerste zekere melding van levende gewone vinvissen in de Noordzee was in 1995, toen mensen met zekerheid twee exemplaren voor de Schotse oostkust zag zwemmen. In 1998 werden er weer vinvissen gezien, onder andere bij IJmuiden. In 2011 werd een gewone vinvis geschept door de boeg van een containerschip. Het dode dier werd pas bij binnenkomst in de haven van Rotterdam ontdekt. Het bleef onduidelijk waar het dier is opgepikt. Dat kon in de Golf van Biskaje, het kanaal of in de Noordzee zijn geweest.

  • Verspreiding en leefgebied

    Gewone vinvissen komen over de gehele wereld voor, maar meestal niet in ondiepe zeeën als de zuidelijke Noordzee. De dichtstbijzijnde groep gewone vinvissen leeft in de noordelijke Atlantische Oceaan. Gewone vinvissen leven alleen of in kleine groepjes van maximaal tien walvissen. Ze trekken in de zomer naar de poolgebieden en tijdens de winter naar de evenaar. Sommige overwinteraars hebben dan zo'n 20.000 kilometer gezwommen. Uit de Noordzee zijn maar weinig waarnemingen van levende gewone vinvissen bekend. Nu en dan is er een gewone vinvis aangespoeld op de Nederlandse en Belgische stranden.

  • Strandingen op de Nederlandse kust
    DatumPlaats en bijzonderheden
    augustus 1531 Zandvoort
    7 oktober 1682 Tholen
    9 december 1765 Texel
    18 november 1791 tussen Wijk aan Zee en Zandvoort
    5 april 1826 Wijk aan Zee
    17 september 1835 Wijk aan Zee
    9 december 1841 Katwijk aan Zee
    22/23 november 1851 bij Vlieland
    17 december 1856 Texel
    maart 1866 Noordzee, drijvend
    13 mei 1869 Borssele
    5 oktober 1895 Callantsoog
    1 december 1899 Loosduinen
    16 november 1904 Huisduinen
    10 mei 1910 Burghsluis
    11 november 1914 Wissekerke
    13 november 1914 Katwijk aan Zee
    15 november 1914 Hoek van Holland
    28 november 1914 Bergen aan Zee
    1/2 maart 1915 Castricum
    1 juli 1916 Wijk aan Zee
    18 september 1944 Brouwershavense gat
    14 november 1956 Wijk aan Zee
    augustus 1998 1 dood mannetje, bij Huisduinen, aan wal gebracht bij Den Helder
    14 januari 2001 Sloehaven
    26 augustus 2004 Noordwijk
    14 november 2006 geslacht onbekend, Kwade Hoek
    30 augustus 2011 mannetje, 13 meter en 14.000 kilo, haven van Rotterdam op boeg containerschip
    2 augustus 2013 vrouwtje, 11 meter en 1-5 jaar oud, haven van Rotterdam op boeg containerschip
    15 september 2013 mannetje, 16 meter, drijvend voor kust Stellendam, de volgende dag aangespoeld op strand ‘s Gravenzande
    Uit diverse bronnen, o.a. Chris Smeenk (Naturalis)


    In 2010 strandde een levende gewone vinvis op de kust van Denemarken. De Denen probeerden de walvis nog naar open zee te drijven, maar het dier leek er de kracht niet meer voor te hebben. Niet gek, onderzoekers kwamen er later achter dat de vinvis tussen de 130 en 140 jaar oud moet zijn geweest. De stokoude walvis bleek last te hebben van jicht en botontkalking.

  • Zeehondenvirus gevaarlijk voor vinvissen?

    Een op de Belgische kust gestrande gewone vinvis bleek besmet te zijn met het morbilli-virus. Dit virus hield in de jaren tachtig huis onder de zeehonden in de Waddenzee en Noordzee. Nooit eerder werd het virus in een walvis gevonden.