Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player
 

  • English
  • Deutsch
Zoek in de Encyclopedie

Dieren en planten

Vissen   Haaien   Groenlandse haai   Reuzenhaai   Ruwe haai   Visbiologie   Voortplanting   Kinderkamers   Zeefauna   Dierlijk plankton   

Reuzenhaai

afmetingen:

tot 15 meter

gewicht:

tot 6000 kg

kleur:

grijsbruin tot zwart met lichte zijkanten en vuilwitte buik

leeftijd:

20 tot 100 jaar

voedsel:

plankton (kleine deeltjes in het water)

vijanden:

de mens

voortplanting:

eier-levendbarend
geslachtsrijp: vanaf 12-16 jaar
aantal: 1-6 jongen per keer

  • Ned: Reuzenhaai (reuzehaai, apikal, apikau, grote haai, paardenhaai, haringhaai, neushaai)
  • Lat: Cetorhinus maximus
  • Eng: Basking shark
  • Dui: Riesenhai
  • Dan: Brugde
print print
Reuzenhaai, Chris Gotschalk

Reuzenhaai

De reuzenhaai is de op één na grootste levende vis. Alleen de walvishaai is groter. Ondanks zijn formaat is hij voor mensen ongevaarlijk. De reuzenhaai heeft namelijk geen tanden. Reuzenhaaien vangen hun eten met behulp van een soort zeef in hun bek. Hiermee zeven ze het water en halen er allerlei kleine voedseldeeltjes uit. Die zeef wordt elk jaar vervangen.

  • Zonnen dankzij een reuze grote lever
    Zonnende reuzenhaai bij de kust (Cornwall), Candice, via www.Flickr.com

    Reuzenhaaien houden er van om aan het wateroppervlakte te zonnen. Om dat te kunnen doen moeten ze goed kunnen blijven drijven. Maar de reuzenhaai heeft, net als alle andere haaien, geen zwemblaas. De oplossing van de reuzenhaai voor dit probleem is een reuze grote lever. Die lever kan wel een derde deel van het lichaamsgewicht van de haai vormen. Er zit een vetachtige stof in die vroeger erg in trek was bij mensen. Nu worden de haaien vooral gevangen voor de vinnen, die door veel mensen als een lekkernij worden gezien. De reuzenhaai is daarom een bedreigde diersoort. In de Europese Unie is het verboden om op deze haaien te vissen.

  • Strandingen, vangsten en meldingen in Nederland
    DatumPlaats en bijzonderheden
    juni 1992 waarneming bij strand van Camperduin, naar schatting vier meter lang
    oktober 1994 vangst van de GO 31, gewicht: 450 kilo
    oktober 1995 vangst van de UK 382, gewicht: 310 kilo (zo'n 3,5 meter lang)
    oktober 1995 vangst van de (Schotse) PD 63 op de Klaverbank, gewicht: 250 kilo (3,75 meter lang)
    november 1996 vangst van de SL 14 bij de Klaverbank, gewicht: 210 kilo (zo'n 4 meter lang)
    31 oktober 1997 melding van het weekblad 'Visserijnieuws'; vangst van een "neushaaipup" van 325 kilo, aan land gebracht door de VLI 27. Gezien het gewicht is het echter waarschijnlijk dat het hier om een jonge haringhaai gaat.
    4 december 1997 vangst van de TX 49, gewicht: 600 kilo (ruim 5 meter lang)
    december 2004 aangespoeld bij Petten, 3,65 meter lang en 250 kilo. Waarschijnlijk door een klap van een scheepsschroef om het leven gekomen.
    november 2009 aangespoeld op de kust van Ameland, erg verrot
    Uit diverse bronnen
  • Verspreiding en habitat
    Verspreiding van reuzenhaaien in de wereldzeeën, Kaartje getekend door Sherri Huwer

    Reuzenhaaien komen voor in alle wat koudere wereldzeeën. Ze komen zo af en toe voor in de Noordzee, maar ze zijn langs de Nederlandse kust zeldzaam. Het belangrijkste verspreidingsgebied van de reuzenhaai op de Atlantische Oceaan ligt ten zuiden van IJsland. In de zomer worden rond de Orkney-eilanden veel reuzenhaaien gezien. Die trekken dan door de noordelijke Noordzee naar de Noorse kust. In het najaar gaan deze haaien weer terug. Sommige trekken wat verder langs de oostelijke Noordzeekust waardoor ze bij Nederland terecht komen.

  • Verwarring met andere haaien

    Je zou het niet zeggen, maar de reuzenhaai is de veroorzaker van de 'Jaws'-legendes over reusachtige mensenverslindende haaien. Hij lijkt namelijk, voor een ongeoefend oog, wel wat op de witte haai of de makohaai. Dit zijn gevaarlijke haaiensoorten die zelf niet langer worden dan 6 meter. De reuzenhaai is dan wel groot, maar het is een goedzak die mensen nooit aanvalt. Bij ervaren duikers is de reuzenhaai zelfs populair als speelkameraad. Het enige gevaar bij dat spel schuilt in eventuele onverwachte, krachtige bewegingen en de ruwe huid van de haai. De reuzenhaai is herkenbaar aan de afgeronde vorm van zijn driehoekige rugvin.
    Nu en dan komt er een melding in het nieuws van de vangst van een 'haringhaai' of een 'neushaai', die bij nader inzien een reuzenhaai blijkt te zijn. Reuzenhaaien worden op de Noordzee vaker gevangen dan haringhaaien. Het onderscheid is eenvoudig: haringhaaien hebben een bek vol tanden, reuzenhaaien zijn tandeloos. Verder staat de rugvin van een reuzenhaai verder naar achteren dan die van haringhaaien.