Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player
 

  • English
  • Deutsch
Zoek in de Encyclopedie

Dieren en planten

Dieren   Amfibieën   Heikikker   Bruine kikker   Reptielen   Slangen   Zandhagedis   Zeeschildpadden   
  • Ned: Zandhagedis (duinhagedis)
  • Lat: Lacerta agilis
  • Eng: Sand lizard
  • Dui: Zauneidechse
  • Dan: Markfirben

 

  • Ned: Levendbarende hagedis
  • Lat: Zootoca vivipara
  • Dui: Waldeidechse
  • Eng: Common lizard

 

  • Ned: Hazelworm
  • Lat: Anguis fragilis
  • Dui: Blindschleiche
  • Eng: Slow worm
print print
zandhagedis (duinhagedis), Rob Reintjes

Hagedissen

Duinen, met hun zandheuvels en vele droge, warme plekjes, zijn in principe ideale leefgebieden voor hagedissen. Er komen in het Nederlands duingebied drie soorten voor, maar deze zijn overal zeldzaam. Op Vlieland en Terschelling is het natuurbeheer op sommige terreinen speciaal afgestemd op de bescherming van de daar voorkomende hagedissen.

  • Zandhagedis

    De zandhagedis kwam vroeger algemeen voor in de Hollandse duingebieden, op enkele eilanden en in andere heidegebieden. De soort is sterk achteruitgegaan als gevolg van de vergrassing van de heide. Op de Veluwe, in de Hollandse kustduinen en op Vlieland en Terschelling komen ze nog wel voor. Tot 1983 kwam hij ook voor op Schiermonnikoog.

    Deze hagedissen kunnen 20 centimeter lang worden en leven van insecten. Ze hebben kaal zand nodig om hun eieren in af te zetten. Konijnen, spelende kinderen en andere gravende zoogdieren kunnen daarvoor zorgen. Als het vrouwtje de eieren in een zelf gegraven holletje heeft gelegd, worden ze verder door de zon uitgebroed. De zandhagedis houdt een winterslaap en doet dit bij voorkeur in een verlaten muizenhol.

    Zandhagedissen leven solitair of als paartje. De mannetjes hebben een territorium waarin wel meerdere vrouwtjes kunnen voorkomen. Alleen tijdens de winterslaap en in het voorjaar worden soms meerdere hagedissen bij elkaar gevonden. Op de Rode Lijst van amfibieën en reptielen staat de zandhagedis als kwetsbare soort aangegeven.

  • Levendbarende hagedis

    Levendbarende hagedissen komen in het Nederlandse kustgebied voor op Walcheren, op Schouwen en op Terschelling. Op Terschelling leeft ook de zandhagedis. Deze hagedis staat als 'gevoelige' soort op de Rode Lijst.

  • Hazelworm

    Sinds 1983 komt de hazelworm voor in de duinen van Zuid-Kennemerland. Waarschijnlijk zijn deze pootloze hagedissen daar uitgezet.